Küresel piyasalarda ‘anlaşma’ dopingi

ABD ile İran’ın anlaşmaya yaklaşığı açıklamalarıyla petrol fiyatları düştü. Brent, varil başına yüzde 6,2’ye varan bir düşüşle 97,10 dolara gerilerken, WTI petrolü ise 91 dolar civarında seyretti.

Saxo Markets’ın baş yatırım stratejisti Charu Chanana ABD-İran araasındaki yaptırımlar ve nükleer program anlaşmazlıklarını örnek göstererek, “Taraflar ateşkes ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına ilişkin çerçeve konusunda daha yakın duruyor olabilir, ancak daha zorlu konularda hala büyük bir uçurum var. Petrol fiyatlarına rahatlama yansımış durumda, ancak kalıcı bir çözüm henüz yansımadı” yorumunu yaptı.

Anlaşma umudu hisse senedi piyasalarını da yukarı taşıyor. Küresel çapta hisse senetleri hareketlerini ölçen MSCI All Country World Index yüzde 0,3 yükselerek bu ay daha önce ulaştığı rekor seviyeye yaklaştı. MSCI Asya Pasifik Endeksi yüzde 1,2 değer kazandı. Japon Nikkei yüzde 3 ile yükselişlere öncülük etti. S&P 500 vadelileri yüzde 0,9 artış ile iyimser atmosferi yansıttı.

ABD’de Anma Günü tatili sebebiyle piyasalar kapalı olacak. Tahvil vadelileri ise petrol fiyatlarındaki düşüş ve enflasyon beklentilerindeki azalmayı yansıtarak getirilerde düşüşe işaret etti. Japonya ve Avustralya tahvil getirileri de geriledi.

Bugün Hong Kong ve Londra piyasaları da kapalı olacak. Bloomberg Dolar Endeksi yüzde 0,2 düşüş kaydetti.

ABD ve İran anlaşmaya bir adım daha yaklaşıyor

ABD’li üst düzey yetkililer Pazar günü, ABD ve İran’ın Hürmüz Boğazı’nı yeniden açacak bir anlaşmaya yaklaşmakta olduğunu söyledi. ABD Başkanı Donald Trump ise anlaşmaya “aceleyle” varılmayacağını vurguladı.

ABD’li yetkililere göre taraflar kilit konularda kesin metni belirlemeye çalışıyor ve nihai onayın gerçekleşmesi birkaç gün sürebilir. Trump pazar günü sosyal medyada yaptığı paylaşımda, “İran ile ilişkilerimiz çok daha profesyonel ve verimli bir hal alıyor” diye yazdı. Trump, “Ancak şunu anlamaları gerekir ki, nükleer silah ya da bomba geliştiremezler veya temin edemezler” ifadelerini kullanırken, bir anlaşma imzalanana kadar ABD’nin boğazı abluka altına almasının devam edeceğini ve her iki tarafın da “işi doğru bir şekilde halletmek” için acele etmemesi gerektiğini sözlerine ekledi.

Daha önce ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran ve Washington’un barış müzakerelerini sürdürmesi üzerine önümüzdeki saatlerde Hürmüz Boğazı konusunda “bazı iyi haberler” olabileceğini söylemişti. Yine de, ABD’li yetkililer tarafından açıklanan genel mutabakat, İran’ın füze stoklarını ele almıyor ve uranyum zenginleştirmesine yönelik açık bir yasak da içermiyor. Bunlar Trump’ın en önemli iki hedefiydi.

Bu durum, müzakerelere şimdiden sert tepki gösteren Cumhuriyetçi ulusal güvenlik şahinlerini öfkelendirebilir. İran medyası ve yetkilileri de daha temkinli davranıyor. İran’ın yarı resmi Tasnim haber ajansı ABD’nin, İran varlıkları üzerindeki yaptırımın kaldırılması dahil olmak üzere bazı talepleri kabul etmediği için taslak anlaşmanın çökebileceğini belirtti.

Ajans, “konuya yakın bir kaynak”a atıfta bulunarak, Washington ile Tahran’ın hala “bir veya iki madde” konusunda anlaşmazlık içinde olduğunu bildirdi. ABD ve İran, kırılgan ateşkesin uzatılması olasılığını görüşüyor, ancak iki taraf bu süreçte geçici anlaşmanın içeriği konusunda farklı açıklamalar yapıyor. İki ülke son haftalarda birçok öneri ortaya attı ancak bir anlaşmaya varılamadı.