“Fiyatlar düşüş eğiliminde olsa bile konut hala erişilebilir değil”

Grifon Capital Yönetim Kurulu Lideri Tuğra Gönden Bloomberg HT’de yayınlanan Üst Seviye programında Dilek Maliki’nin sorularını cevapladı.

Grifon Capital hakkında bilgi veren Gönden, “Grifon Capital bir gayrimenkul ve yatırım şirketi, biz projeleri niteliğine nazaran değerlendirip kurum olarak ya da ortaklarımızla birlikte yatırım yapıyoruz. Yatırım yaptığımız alanlar da gayrimenkul ve ilgili bölümler. Cushman&Wakefield Dünyanın önde gelen gayrimenkul şirketlerinden biri, geçen yıl Şubat ayı itibariyle Türkiye’deki operasyonunu satın aldık. Bu pazara girerken birinci yatırım atağımız oldu. Lakin tabi biz gayrimenkul teknolojilerine de ilgi duyuyoruz bu ekosistem bizi heyecanlandırıyor. Burada da hem Türkiye’de hem de yurtdışında teşebbüsleri takip ediyoruz ve yatırım yapıyoruz. Bu teknoloji ekosistemi çok değerli zira Dünya’da 24 milyar dolar yatırım alan bir ekosistem, bizi burada asıl ilgilendiren hususlar gayrimenkul satış pazarlama tahlilleri, artırılmış ve sanal gerçeklik, block zincir tabanlı tahliller bizi ilgilendiriyor. Yani bizim kurum olarak hedefimiz; Türkiye gayrimenkul kesimini memleketler arası gayrimenkul ve sermaye piyasalarına entegre etmek” dedi.

“Fiyatlar düşüş eğiliminde olsa bile konut hala erişilebilir değil”

2024 konut pazarı hakkında değerlendirmede bulunan Gönden, 2024 yılı prestiji ile gerçek düşüşler olduğunu fakat bunların konut dalına yansımadığını belirtti. Gönden kelamlarına şöyle devam etti:

Şimdi pandemiyle birlikte fiyatların çok arttığını gördük, 2023 yılı itibariyle de zelzele ve ekonomik problemlerle birlikte birinci başta satış adetlerinin düştüğünü gördük neredeyse yüzde 20’lik bir düşüş vardı. 1,2 milyon satış oldu ancak tıpkı vakitte üretim de azaldı. Pandemi öncesine kıyasla neredeyse yarı yarıya düştü. Bu yıl itibariyle de enflasyon, faizde gerçek olarak düşüş oldu, enflasyondan arınmış formda düşüşe başladı. Lakin hala erişebilir değil. Tabi bu husus tamimiyle arz-talep istikrarıyla alakalı, üretim çok kısıtlı olduğundan bu bir barınma krizine yol açıyor. Bu manada çok değerli bir problemle karşı karşıyayız.

“Yurtdışından konut alım suratı 1-2 yıl içerisinde arttı”

Yurtdışından konut alımı hakkında kıymetlendirme bulunan Gönden, “Yurtdışındaki yatırımlara da bakmak gerekirse ferdî konut alımları çok dikkat çekiyor. Bence bu Türkiye ismine olağan bir gelişme zira bu refah düzeyiyle de alakalı. Artık Türk yatırımcısı çok da şuurlu yalnızca Türkiye’deki fırsatları değil dünyadaki fırsatları da kıymetlendiriyor. Yatırımlarını çeşitlendirmeye çalışıyor, olağan burada Döviz geliri olması çok cazip, İngiltere gibisi kimi pazarlarda finansman imkanları var bu çok cazip oluyor. Vize zorluklarından ötürü da oturma müsaadesi maksatlı satın almaları da görüyoruz. Lakin döviz geliri bu motivasyonu artırıyor, geçtiğimiz 1-2 yıl içinde bu alım artış suratı da arttı. Biz Grifon Capital olarak da Türkiye pazarında ticari tarafta önemli satışlar yaptık bu sene, Türkiye’ye yatırımlar kaynaklı kiralamalar oldu. Lakin biz milletlerarası pazarlarda da konut satışlarıyla ilgileniyoruz ve biraz evvel bahsettiğimiz eğilimi baş başa yaşıyoruz” dedi.

“Konut alımı ve yatırımı zorlaştı”

Gönden, “Bu faiz düzeyleriyle bir konut yatırımı ve alımı zorlaştı. Türkiye’nin yapısal bir sorunu yok, talep tarafında çok büyük bir talep var, bizim kahrımız nedir bu projeleri geliştirmek için finansmanın ve kaynağın dertli olması. Yalnızca kentsel dönüşüm tarafından baktığınızda zelzeleyle birlikte 6 milyon konuttan bahsediyoruz. 400 milyar dolar en az üretim maliyeti için bir kaynak gerekiyor. Bu türlü bir kaynak artık yok, bu önümüzdeki 15 yıl içerisinde yapılabilir. Klasik yap-sat modelleriyle de bunu yapmak çok mümkün değil. Yurtdışında memleketler arası yalnızca ticari gayrimenkul alanında hudut ötesi yatırımlarda neredeyse 2 trilyon dolar bir yatırım hacmi var, Türkiye’nin buradan aldığı hisse yok denecek kadar az, şu anda asıl oradan bir hisse alsak kentsel dönüşüme önemli bir sermaye ve kaynak yaratmış oluruz. Bu biraz modellerle de alakalı bizim burada modelleri geliştirmemiz lazım” dedi.