Asgari ücrette ikinci toplantı

Asgari fiyat nasıl belirleniyor?

Asgari fiyatı, yasa gereği emekçi, patron ve hükümetten beşer temsilci olmak üzere 15 şahıstan oluşan Taban Fiyat Tespit Kurulu belirliyor.

Komisyon, yeni minimum fiyatı belirleme çalışmaları kapsamında aralık ayında aşikâr tarihlerde toplanıyor.

Bakanlığın belirlediği üyelerden birinin başkanlık ettiği kurul, en az 10 üyenin iştirakiyle toplanıp oy çokluğuyla karar veriyor. Oyların eşitliği halinde liderin bulunduğu tarafın çoğunluğu sağladığı kabul ediliyor.

Mevcut taban fiyat net 11 bin 402 lira

Asgari fiyat, bir emekçi için aylık brüt 13 bin 414 lira 50 kuruş, vergiler ve kesintiler düştüğünde net 11 bin 402 lira 32 kuruş olarak uygulanıyor.

Asgari fiyatın patrona toplam maliyeti, bir emekçi için 15 bin 762 lira 4 kuruş. Bunun 13 bin 414 lira 50 kuruşunu brüt minimum fiyat, 2 bin 79 lira 25 kuruşunu toplumsal güvenlik primi, 268 lira 29 kuruşunu patron işsizlik sigorta primi oluşturuyor.

Tek artırım sinyalleri

Yaptığı açıklamalarda minimum fiyata tek artırım yapılacağı iletisini veren Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Yılbaşında çalışanlarımızın fiyatlarında hem genel ekonomik dengeyi sarsmayacak hem de onların kayıplarını telafi edecek bir artış yapılacak. Taban Fiyat Tespit Kurulu toplantılarına 11 Aralık’ta başlanıyor. Çalışanlarımızın onayını alacak, patronlarımızı yormayacak ve istihdama ziyan vermeyecek bir minimum fiyat düzeyi hedefiyle bu süreç yönetilecek” dedi.

Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, bu yıl minimum fiyata tek artırım yapılacağını tabir ederek, “Geçen Temmuz ekstraydı. Lakin ihtiyaç hasıl olursa bir ortaya gelinebilir. Gelecek yıl inşallah enflasyonda gerileme olacak. Temmuz’da ikinci bir toplantı yapmayacağız, ikinci artırıma gerek olmayacak diye düşünüyoruz. Tüm parametreler âlâ gidiyor çünkü” açıklamasında bulundu.

İşçi bölümünün talepleri

Türk-İş Genel Lideri Ergün Atalay, pazarlığın en az 14 bin lira olan açlık huduttan başlaması gerektiğini lisana getirerek, tam artırım yapılmasına da karşı çıktı.

Atalay “O masada iki gün sonra 4 tane emekçi oturacak. Bu paralara nasıl geçinemeyeceklerini anlatacaklar. Cambaz olsanız 11 bin 400 TL’yle bir hafta geçinemezsiniz. Burada ne söylediysem orada da birebirini söylerim. Bu sorun hepimizin sıkıntısı. 8 milyon taban fiyatlı bu ülkenin en büyük kontratı. Bizim için fark etmiyor. Onlar da komşularımız, arkadaşlarımız. Başlarını aşağı eğme lüksümüz yok” sözlerini kullandı.

DİSK 2024 yılı için minimum fiyat taleplerini açıklamıştı.

DİSK Lideri Dilek Çerkezoğlu tarafından yapılan açıklamada, minimum fiyatın yüksek enflasyon şartlarında yılda dört sefer belirlenmesi gerektiği lisana getirildi.

Açıklamada, taban fiyat en düşük kamu personeli fiyatı ve en düşük memur mşı dikkate alınarak hesaplanması talebinin altı çizildi. 2023’te en düşük kamu personelinin 24 bin 500, en düşük memur mşının 20 bin lira olduğu ve bu fiyatların yıl başında artacağı düşünüldüğünde DİSK’in işaret ettiği sayı 30 bin lira olarak ortaya çıktı.

İşverenden farklı formüller

İstanbul Ticaret Odası Lideri Şekib Avdagiç, işletmelerin önemli boyutta eleman açığı bulunduğunu lisana getirerek, “Önümüzdeki devirde işten çıkarma ya da işe alımlarda durağanlık sürecine girileceğini düşünmüyorum. Taban fiyat bu hususta mevcut siyasetler ve hedeflenen enflasyon dikkate alınarak kurulan istikrarları bozmayacak halde belirlenmeli. Bu alanda alışılmış ki çalışanların beklentileriyle birlikte piyasanın da istikrarını bozmayacak halde karar alınmalı” diye konuştu.

2024 enflasyon kestirimi son OVP’de yüzde 33 oldu. TCMB’nin 2024 beklentisi ise yüzde 36 seviyesinde.

Müstakil Endüstrici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Lideri Mahmut Asmalı, belirsizliklerin azaltılması ve spekülasyonların önüne geçilmesi için, taban fiyatın tespitinde kalıcı bir formülün bulunmasının elzem olduğunu söz ederek, “Önerdiğimiz formülümüzde taban fiyat artış oranı; geçmiş 6 aylık enflasyon oranına, tekrar son 6 ayın ekonomik büyüme oranı eklenerek belirlenmektedir. Böylelikle çalışanlarımızın; bir yandan emeklerinin enflasyonun altında ezilmesinin önüne geçilecek başka yandan ulusal gelir artışından hisse almaları sağlanmış olacaktır. Bu formül, taban fiyatın belirlenmesindeki belirsizlikleri azaltarak gerçek bölümün daha sağlıklı fiyatlandırma yapmasına imkan tanırken, çalışanların satın alma gücünü koruyarak gelir dağılımında oluşabilecek bir kötüleşmenin önüne geçecektir” değerlendirmesi yaptı.