“46 şirketin ilk halka arzının toplam büyüklüğü 64,3 milyar lira oldu”

Türkiye Kurumsal İdare Derneği (TKYD) tarafından düzenlenen 15. Memleketler arası Kurumsal İdare Tepesi’nde konuşan Gönül, ”Dünyada devam eden jeopolitik gelişmeler, ana ihracat pazarımız Euro Bölgesi’ndeki ekonomik aktivitede gözlenen zayıflık ve enflasyon, ülkemiz açısından birtakım risk ögeleri olarak öne çıkmaktadır. Bu kurallar altında sermaye piyasalarımız ve Borsamız, fon arayışındaki şirketler ve getiri arayışındaki yatırımcılar açısından çok kıymetli bir alternatif olmaya devam etmektedir.” dedi.

Dünyada halka arzların hem sayı hem de büyüklük olarak azalırken, Türkiye’de, 2022 yılındaki yüksek halka arz performansının 2023 yılında da sürdüğünü belirten Gönül, ”Verilere baktığımızda geçen yıl birinci halka arzlardan 19,3 milyar TL fon toplanmışken, bu yıl 20 Kasım prestijiyle 46 şirketin birinci halka arzının toplam büyüklüğü 64,3 milyar TL düzeyine ulaşmıştır. Önümüzdeki devirde halka arzlara olan talebin bu trende emsal halde devam edeceğini öngörüyoruz.” diye konuştu.

Halka açılmanın yalnızca alternatif bir finansman metodu, şirketlere fon kaynağı olarak görülmemesi gerektiğini söz eden Gönül, halka arzla birlikte artan kamuyu aydınlatma, şeffaf olma, raporlama, bağımsız kontrol ve üzere yükümlülüklerin şirketlerin kurumsallaşma süreçlerini hızlandırdığını ve idare kalitesini artırdığını vurguladı.

‘Güven, piyasa iktisadının işlemesi ve büyümesi için kritik bir kaynaktır”

Gönül, itimadın piyasa iktisadının işlemesi ve büyümesi için kritik bir kaynak olduğunu lisana getirdi. Ticari süreçlerin tamamının itimat ögesine dayandığını aktaran Gönül, kelamlarını şöyle sürdürdü:

”Güven, süreç maliyetlerini düşürmekte, yatırımları ve ekonomik büyümeyi desteklemektedir. Bundan Ötürü piyasamızdaki büyümenin sürdürülebilir olması açısından, kurumsal idare anlayışının yerleşmesinin, piyasalara olan itimadın teminatı olduğunun altını çizmekte fayda görmekteyim. Şirketlerimizin idare heyetlerinin, bağımsız kontrol, değerleme, derecelendirme şirketleri, yatırım kuruluşları ve hisse sahiplerinin sorumluluklarını yerine getirirken, gösterdikleri performanslar, bu itimadın tesis edilmesinde büyük rol oynamaktadır. İdare heyetleri ile başlayacak olursak, burada bilhassa şirket idare konseylerinin daha uygun performans gösterebileceği iki alanı vurgulamakta yarar görmekteyim. Bunlar, performans değerlendirmesi ve uygun idare heyeti kompozisyonunun oluşturulmasıdır. İdare konseyinin performans kıymetlendirme süreci, daha yeterli performans göstermeleri ve paydaşlarının itimadını kazanmaları açısından kritik bir alandır.”

Gönül, ”Bunun yanında, ihtiyaç duyulan maharet, tecrübe ve uzmanlıktaki çeşitliliğe sahip idare kompozisyonunun oluşturulmasında, klâsik alanların yanında teknoloji, sürdürülebilirlik gibisi yeni uzmanlık alanlarının da değerlendirmeye alınması gerektiği alışılmıştır.” tabirlerini kullandı.

Güvenilir finansal tablolar ve kamuya yapılan açıklamaların sermaye piyasalarında inanç oluşturmanın anahtarı olduğunu söyleyen Gönül, yatırımcıların borsada süreç gören şirketlerin sunduğu finansal tabloların ve açıklamaların kalitesine dayanarak kararlar aldığını kaydetti. Gönül, şirketlerin, sermaye piyasalarında inanç sağlama sürecinde kritik rolleri ve vazifeleri dikkate alarak verdikleri hizmetlerin kalitesinin artırılması gerektiğini tabir ederek, itimadın tesis edilmesinde paydaşların da çok çok değerli bir işlevi olduğunu söz etti.

”Mevzuat ile tarafların yükümlülüklerinin belirlenmesi inanç tesisinin başka bir gerekliliği”

Yatırımcıların genel heyetlere iştiraki, soru sorma hakkının tatmin edici bir formda kullanılması, yatırım yapılan şirketin daha yeterli tanınması ve idare konseyleriyle manalı bir biçimde etkileşim kurulmasının sağlanmasının ehemmiyetine değinen Gönül, şöyle devam etti:

”Mevzuat ile tarafların yükümlülüklerinin belirlenmesi ise inanç tesisinin farklı bir gerekliliğidir. Fakat burada unutulmamalıdır ki, kurallar bize ne yapabileceğimizi söyler, kıymetler ise ne yapmamız gerektiğini. Bu nedenle, zarurî kuralların dayattığı dış disiplin, şirketin iç kültürü ve ahlakıyla tamamlanmalıdır. Bundan Ötürü bu kültürün oluşmasını teşvik eden düzenlemelere ihtiyaç duyulmaktadır. İnanç tesisi ile ilgili olarak bir öbür gereklilik ise tüm paydaşların gereksinimlerini samimi bir formda ele almaktır. Bunun için şirketler, fliyetlerini, fliyet gösterdikleri toplumu ve çevreyi, nasıl etkiledikleri konusunda tam bir şeffaflıkla yürütmelidir.”

Şirketlerin yeni riskler ve fırsatlar yaratan iklim değişikliği sorununu menft sahipleri ile nasıl ele aldığının bağlantısını gerçek bir halde kurmasının beklendiğini söyleyen Gönül, şu kelamları kullandı:

”Sözünü ettiğim gereksinimler çerçevesinde, kurumsal idareye ait zarurî düzenlemeleri aktif biçimde uygulaması, bu uygulamanın heyetimiz tarafından nezareti, zarurî olmayan prensiplere dair raporlamaların güzelleştirilmesi ve borsa şirketlerinin kurumsal idare uygulamalarının geliştirilmesi büyük kıymet kazanmıştır. Bu emelle, bilhassa kurumsal idare ve sürdürülebilirlik raporlaması konusunda geçtiğimiz devirlerde hayli temel düzenlemeler yapılmıştır.”

Gönül, SPK’nın öbür hususlarda olduğu gibisi kurumsal idare konusunda da milletlerarası gelişmeleri dikkatle takip ettiğini ve Türkiye’deki uygulamalarını teşvik etmeye yönelik düzenlemeler yaptığını belirtti. Bu mevzuda şirketlerin uygulamalarının nezaretini gerçekleştirmesi gerektiğini vurgulayan Gönül, ”Burada borsada süreç gören şirketlerin çok değerli bir kısmının, kurumsal idaresi önemli olarak ele aldığını ve bu bahiste şirketlerimizin genel olarak her yıl daha uyguna gittiklerini görmekten büyük memnunluk duyduğumuzu söz etmek isterim.” diye konuştu.

Gönül, tüm taraflar olarak kurumsal idare standartlarının yükseltilmesi ve inancın güçlendirilmesine yönelik gayretlerin devam etmesi gerektiğini lisana getirerek, ”Ülkemiz sermaye piyasalarının en yeterli örneklerle kıyaslanabilir hale gelmesini ve bu gayeyle daima uygunlaştırma arayışında olmamız gereğini bir sefer daha yineliyorum. ” tabirini kullandı..