Yapay zeka teknoloji devlerini nükleer enerjiye yöneltiyor

Teknoloji şirketleri, yapay zeka uygulamalarını hem yazılı komutlarla gerçekçi ya da yaratıcı imajlar oluşturmak hem de lisan modellerinin geliştirilmesi gibisi farklı emellerle kullandıkça harcanan güç ölçüsü da artıyor.

Enerji muhtaçlıklarını rüzgar ve güneş çiftlikleri inşa ederek karşılamaya çalışan işletmeler, bu kaynakların güç üretiminin sürekliliği konusundaki sıkıntılar nedeniyle farklı yollara başvurmaya başladı.

“Yapay zeka bir ülke kadar güce ihtiyaç duyabilir”

UEA’nın yıllık raporunda, yapay zeka sistemlerinin hesaplamalarını yapan data merkezlerinin kullandığı elektrik ölçüsünün yakın gelecekte artacağına ait öngörüler sunuldu.

Veri merkezilerinin 2022’deki güç kullanımının yaklaşık 460 teravatste denk geldiği belirtilen raporda, 2026’da bu ölçünün 620 ila 1050 teravatste yükselebileceği, bunun da İsveç ya da Almanya’nın güç talebine eş bedel olacağı kaydedildi.

Hollandalı uzmanların “Joule” mecmuasında yayımlanan çalışmasına nazaran de Google’ın yapay zeka sistemlerinin, mevcut donanım ve yazılımlarda yapay zekanın tam ölçekli kullanıldığı senaryoda, her yıl İrlanda kadar elektrik tüketebileceği öngörülüyor.

Şirketler tahlili nükleer güçte buldu

Artan güç talebi Amazon, Google ve Microsoft gibisi teknoloji devlerinin yeni güç yatırımlarına yönelmesine neden oldu.

Google, yapay zeka data merkezlerinin güç muhtaçlığını karşılamak için küçük modüler reaktörlerden (SMR) nükleer güç satın almayı hedeflediğini, bunun için de “Kairos Power” isimli firmayla mutabakat yaptığını duyurdu.

Amazon’dan yapılan açıklamada da şirketin bulut bilişim yan kuruluşu Amazon Web Services’in (AWS) nükleer güç projelerinin geliştirilmesini desteklemek için ortalarında birkaç yeni SMR inşa edilmesinin de yer aldığı üç yeni muahede imzaladığı bildirildi.

Şirket ayrıyeten, Pensilvanya eyaletindeki Talen Energy nükleer tesisinin yanına bir data merkezi tesisi kurmak için de çalışmalar başlattığını ilan etti.

Enerji yatırımlarına devam eden Microsoft da Eylül ayında, Pensilvanya’da bulunan Three Mile Island nükleer elektrik santralinde operasyonları tekrar başlatmak için muahede imzaladı.

Data merkezleri de etraf için ziyanlı atıklara yol açıyor

Birleşmiş Milletler Etraf Programının (UNEP) Eylül’de yayımladığı rapora nazaran, yapay zeka sunucularını barındıran data merkezleri, cıva ve kurşun gibisi sıhhate ziyanlı hususlar içeren elektronik atıklar üretiyor.

Veri merkezlerinin, inşt sırasında ve fliyete geçtikten sonra elektronik bileşenleri soğutmak için yüksek ölçüde su kullandığı aktarılan raporda, “Yapay zeka ile ilgili altyapı yakında Danimarka’dan 6 kat daha fazla su tüketebilir” tabirine yer verildi.

Raporda ayrıyeten, yapay zeka sistemlerinde kullanılan mikroçiplerin ender toprak elementleri içerdiği, bu elementlerin etrafa ziyan verecek ve sürdürülebilir olmayan formüllerle çıkarıldığı kaydedildi.

Uzmanlar, yapay zeka teknolojisinin geliştirilmesi, bakımı ve imhasının da karbon ayak izinin artmasına neden olduğuna işaret ediyor.

Google’ın 2024 Etraf Raporu’nda, 2023’teki sera gazı emisyonlarının 2019’a kıyasla yüzde 48 daha yüksek olduğu, artışın “yapay zeka hesaplamalarının daha ağır olmasından kaynaklanan artan güç taleplerinden kaynaklandığı” tabir edildi.