Türkiye’de e-ticaret hacmi 800 milyar lirayı aştı

İyzico açıklamasına nazaran, e-ticaret süreç sayıları 2020 yılındaki bedelinin 2 kat üzerine çıkarak 4,8 milyar adede yükseldi. Rapora nazaran, ortalama sepet fiyatlarında da 2020’den 2021’e 13 TL, 2021’den 2022’ye 79 TL’lik bir yükseliş görüldü.

Raporda, ilerleyen periyotta kredi kartı, banka kartı ve kapıda nakit ödeme üzere klasik ödeme metotlarına ek olarak, ön ödemeli kartlar, A2A ödemeler, dijital cüzdanlar, alışveriş kredileri, kripto paralar ile gerçekleştirilen ödemeler ve artık al sonra öde (BNPL) üzere alternatif ödeme sistemlerinin de hissesinin artmasının beklendiği kaydedildi.

Rapora nazaran, Türkiye’deki e-ticaret hacmi ve süreç sayıları her yıl büyümeye devam ediyor. Halihazırda dünyadaki 18’inci büyük e-ticaret pazarına mesken sahipliği yapan Türkiye, mahallî ölçekte olduğu kadar memleketler arası arenada da etkileyici bir yükseliş trendi içerisinde bulunuyor.

Rapor, Kovid-19 salgını periyodunda artan e-ticaretteki büyüme ivmesinin kısmen yavaşlamış olsa da hem Türkiye’de, hem de dünyada gücünü muhafazayı sürdürdüğünü ortaya koydu.

E-ticaretin dünya ölçeğinde pazar hissesi 5,7 trilyon dolara ulaştı

Özellikle salgın periyodunun tüketicilerde alışveriş alışkanlıklarında kalıcı bir değişiklik yarattığını vurgulayan rapora nazaran, 2022 yılında dünya ölçeğinde 5,7 trilyon doları kıymetinde pazar hissesi elde eden e-ticaret, 100,2 trilyon dolar pahasındaki global gayri safi hasılanın yüzde 5,7’sini temsil etti. E-ticaretin küresel perakende satışlar içindeki hissesi ise yüzde 22 oldu.

Rapora nazaran, Türkiye’de sayılara bakıldığında, e-ticaret dalının büyüklüğü, 2022’de gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yaklaşık yüzde 6’sına karşılık gelen 801 milyar TL’lik ekonomik hacme ulaştı.

Son 5 yılın datalarına bakıldığında ise e-ticaretin GSYH’den aldığı hissenin nizamlı bir artış göstererek yüzde 2,8’ e yükseldiği kaydedildi. Bu yükselişin yüzde 1,6’sı 2019 yılından bu yana salgın tesiriyle kaydedilen büyümeye yönelik olarak kayıtlara geçti.

Türkiye’deki e-ticaret faaliyetlerinin toplam perakendeden aldığı yüzde 16,5’lik hisse ile emsal ülkelere nazaran daha büyük bir tartıya sahip olduğu belirtilen raporda ayrıyeten dalda kıymetli bir büyüme potansiyeli olduğu da vurgulandı.

Raporda ortaya çıkan sonuçlara nazaran, Türkiye’de e-ticarette ortalama sepet meblağlarında 2020’den 2021’e 13 TL, 2021’den 2022’ye 79 TL’lik bir yükseliş gözlendi. Aydan aya yıllık en büyük hacim artışı temmuz ve ağustos aylarında yüzde 200 düzeylerinde gerçekleşti.

En çok alışveriş Black Friday’de gerçekleşti. Okula dönüş ile başlayan sonbahar periyodu ve Black Friday, Cyber Monday üzere özel kampanya devirleri, alışverişlerin sonbahar ve yılbaşı ortasındaki vakit diliminde en yüksek düzeyine ulaşmasını sağlıyor.

İlk sırada günlük süreç sayılarının ortalamanın 1,3 katı sürecin gerçekleştiği ‘Okula Dönüş’ periyodu, çabucak akabinde ise “Black Friday haftası” geliyor.

E-ticaret platformlarını kullanan sayısı evvelki yıla nazaran yüzde 2,2 arttı

Rapor, e-ticaret platformlarını kullanan kullanıcı sayısının bir evvelki yıla nazaran yüzde 2,2 arttığını gösteriyor. Ayrıyeten 2022 prestijiyle bayan ve erkek kullanıcıların oranı sırasıyla yüzde 58 ve yüzde 42 olarak kayıtlara geçerken, bayanların hissesinin 2021’e nazaran yüzde 10 artış kaydettiği görüldü.

E-ticarette satış hacmi ve süreç sayısı bazında en yüksek pazar hissesine sahip eser kategorileri 2022 yılında sırasıyla moda ve aksesuar, elektronik ve teknoloji, kozmetik ve ferdî bakım, hizmet, turizm ve seyahat olarak gerçekleşti. Bu beş bölüm, satış hacmi bakımından e-ticaret bölümün yüzde 63’ünü ve süreçlerin yüzde 66’sını oluşturdu.

En dikkati çeken büyüme kozmetik ve şahsî bakım kategorisinde yaşandı. Global e-ticarette 2022 yılı yapılan süreçlerin üçte ikisi alternatif ödeme formülleri ile gerçekleşti.

Türkiye’de ise klâsik usuller global ortalamanın iki kat üzerinde tercih edildi. Kredi kartı en çok tercih edilen ödeme metodu olurken, banka kartı mikro işletmeler dışındaki tüm işletmelerde en çok tercih edilen ikinci ödeme prosedürü oldu.

Satıcıların en ağır bulunduğu üç coğrafik bölge Marmara, İç Anadolu ve Ege olurken, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde en çok satıcıyı barındıran vilayetlerin bölgesel hacimden en yüksek hissesi almadığı kaydedildi.