Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Lideri Hafize Gaye Erkan, İstanbul Sanayi Odası Meslek Komiteleri Toplantısı’na katıldı.
Erkan’ın konuşmasında öne çıkan kelamları şunlar oldu:
Ülke iktisadının can damarı olan gerçek kesim temsilcileriyle bir ortaya gelmekten memnuniyetimi belirtmek isterim.
Finansal istikrarın sağlanmasının kesin çıktısı oynaklığı düşük, sürdürülebilir büyümedir.
Sürdürülebilir büyümenin önündeki en büyük risk varlık fiyatlarındaki oynaklıktır, yüksek enflasyondan kaynaklanıyor olması enflasyon ile çabayı birçok vakit kinden çok kıymetli hale getirmiş durumdadır.
Enflasyonla uğraşın ön şartı kararlılıktır. Önceliğin dezenflasyon olması son derece değerlidir.
Sürdürülebilir büyüme için Türkiye’nin düşük enflasyon istikrarından taviz verme lüksü yok.
Enflasyon beklentilerinde düzgünleşme işaretleri belirlemeye başlamıştır. Fiyatlama davranışlarında da olumlu birtakım gelişmeler yaşanıyor.
Attığımız adımlarla büyükşehirlerdeki kiralarda yavaşlama eğilimi görüyoruz.
Enflasyonun ana eğiliminde gerileme başladı. Kasım ayı öncü göstergeleri enflasyondaki gerilemenin sürdüğünü göstermektedir.
Enflasyon zirve noktasına ulaştıktan sonra 2024 yılının ikinci yarısında gerileyecek.
Döviz kurundaki istikrarın da katkısıyla aylık enflasyon üzerindeki şoklar azalarak maliyetlere ait öngörülebilir artacaktır.
Otomotiv ve beyaz eşyada talebi canlandırmak için yine fiyat indirimleri görmekteyiz.
Başlangıç şartlarının oluşmaya başladığını gördüğümüz emlak fiyatlarının enflasyonun gerisinde kalmaya başlayan artışları ve yeni kiralık fiyatlarında yatay seyir de döviz kuruyla birlikte enflasyon beklentilerinin daha da güzelleşmesine yol açacak.
Sonuç olarak, farklı dallarda farklı süratlerde gelişen enflasyondaki yavaşlamanın yılın ikinci çeyreğinde daha genel bir hal alarak hem üretici hem de tüketici fiyatlarında hissedileceğini öngörüyoruz.
Dezenflasyon öngörülebilirliği artırarak endüstrimizin potansiyelinin gerektirdiği uzun vadeli kaynakların oluşmasını sağlayacaktır. Böylece, gerçek kesim yatırımlarının ve teknolojik adaptasyonun ekonomik büyümeye olan katkısının kalıcı olarak artmasını hedefliyoruz.
Enflasyonun yüksek büyümenin maliyeti olduğu konusundaki yanlış algı, bilhassa belirli enflasyon eşik seviyeleri üzerinde büyümenin sürdürülebilirliğine çok önemli mahzur teşkil etmektedir. Hasebiyle, fiyat istikrarı ve bununla pekişecek olan finansal istikrar, sürdürülebilir büyümenin olmazsa olmazıdır.
Dezenflasyonun her şart ve durumda kaçınılmaz olarak büyümeden feragat yoluyla gerçekleşeceği istikametindeki yanlış algı ve dertler kamuoyunda vakit zaman tabir edilmektedir.
Oysa, enflasyonun yüksek ve oynak olduğu durumlarda, enflasyon muhakkak eşik bedellere gerileyene kadar, “doğru” siyaset dizaynlarıyla, büyümeden minimum seviyede ödün vererek dezenflasyon süreci başlatılabilir.
Büyüme-enflasyon ödünleşimi ise, lakin; enflasyondaki “aşırılık” devre dışı bırakıldıktan sonra gelinen eşik kıymetlerde devreye girecektir.
Bu noktada maksat, kararlı bir formda dezenflasyon sürecini devam ettirmek olmalıdır. Bu evre daha kuvvetli bir dezenflasyon sürecine karşılık gelmekle bir arada hakikat siyaset dizaynları ve kâfi kredibilite ile çözülmeyecek enflasyon sorunu yoktur.
Aldığımız seçici kredi önlemleri sonucunda, temmuz ayından itibaren ferdî kredilerde olağanlaşma başlamıştır.
Gerek tüketim gerekse borçlanma aracı olarak kullanılan kişisel kredi kartı ise yüzde 4 ile görece yüksek bir süratte seyretmekle birlikte, daha ölçülü bir patikaya gerçek ilerlemektedir.
Böyle olması iktisadın gelişim seyri içinde doğaldır. Siyaset adımlarımızın kredilerde kâfi finansal sıkılığı sağladığını kıymetlendiriyoruz. Bu noktada, aldığımız son karar sonrasında kişisel kredi kartı azami faiz oranlarında ve üye işyeri azami komite oranlarında bir değişiklik olmayacağını sizlerle paylaşmak isterim.
Bireysel kredilerde israf ve enflasyona yol açan aşırılık giderilirken, ticari krediler ise süreklilik göstererek üretim kapasitesine katkıda bulunmaktadır.
Reel bölüme Türk lirası cinsinden kredi akışının toparlanmasıyla ticari kredi büyümesi istikrarlı ve daima bir yapıya kavuşmuştur.
Kredi piyasası düzeneğinin işlevselliğindeki düzgünleşme, özel ve kamu bankaları ayrımında da kendini göstermiştir. Özel bankalar da ticari kredi büyümesinde faal bir rol üstlenir hale gelmiştir.
Bahçıvan: TL gereğinden fazla pahalı yahut kıymetsiz olmamalı
Erkan’dan evvel İSO Lideri Erdal Bahçıvan konuştu. Bahçıvan Eximbank’ın performans bazlı değerlendirmelerin bir ölçü gevşetilmesi gerektiğini belirtti. Bahçıvan bu tarafta iktisat idaresiyle birlikte TCMB’den de dayanak talep etti.
Bahçıvan konuşmasında nitelikli büyümeye dönük uzun vadeli siyasetlere kavuşulması gerektiğini söyledi.
Bahçıvan döviz kurlarıyla ilgili “TL’nin gereğinden fazla bedelli kılınmasına da, TL’nin pahasının gereğinden fazla düşürülmesine de karşıyız” dedi.
Bahçıvan para siyasetinin tüm problemleri çözmesinin de beklenemeyeceğini tabir etti.
-Konuşma anlık olarak güncellenecektir. Konuşmayı takip etmek için Bloomberg HT yayınını Youtube sayfasındaki canlı yayın sekmesinden izleyebilirsiniz