Perakendecinin satış beklentisi düştü

Türkiye İktisat Siyasetleri Araştırma Vakfı (TEPAV) Perakende İtimat Endeksi’nin (TEPE) 169. sayısı yayımlandı.

Buna nazaran, ZİRVE, Ocak ayında bir evvelki yılın tıpkı devrine nazaran 2 puanlık azalış, bir evvelki aya nazaran ise 1,3 puanlık artışla -11,9 puan pahasını aldı.

TEPE anketine katılan perakendecilerden geçen üç ayda işlerin durumunun kötüleştiğini belirtenlerin oranı Ocak 2024’te yüzde 62,7’den yüzde 59,2’ye, önümüzdeki üç ayda işlerinde kötüleşme bekleyenlerin oranı ise yüzde 45,5’ten yüzde 45’e geriledi.

Gelecek üç ayda satış fiyatında artış bekleyenlerin oranı ise yüzde 71,4 oldu. Perakende itimadı bir evvelki aya kıyasla artış gösterse de negatif seyrini korudu. Bölgeler bazında incelendiğinde ise Ocak ayı perakende itimadı en fazla Batı Karadeniz’de geriledi.

Perakende inancı geçen yıla kıyasla azalırken geçen aya kıyasla arttı

TEPE pahasının yıllık değişiminde geçen üç ayda işlerin durumuna yönelik değerlendirmelerdeki kötüleşme ve gelecek üç aya ait satış beklentisindeki zayıflama tesirli oldu. Öbür taraftan, mevcut stok seviyesinin olağanın altında olduğu istikametindeki 13,9 puanlık değişim endekse olumlu yansıdı.

Gelecke üç aya ait satış beklentilerinin istikrar pahası Ocak 2024’te -9,6 puan oldu. Buna
göre gelecek üç aya ait satış beklentileri, bir evvelki aya nazaran 0,3 puan, bir evvelki yılın
aynı ayına nazaran 2 puan azaldı.

Ocak 2024’te ZİRVE anketi iştirakçilerinden önümüzdeki 3 ayda işlerinde iyileşme
bekleyenlerin oranı yüzde 22,1’den 25,1’e yükselirken işlerinde bir değişiklik beklemeyenlerin
oranı ise yüzde 32,3’ten yüzde 29,9’a geriledi. İştirakçilerin yüzde 45’i işlerinde kötüleşme
beklediğini belirtti. Düzgünleşme beklentilerinde mevsimsel ve dönemlik tesirler belirleyici olurken
kötüleşme beklentilerinde yükselen maliyetler nedeniyle satış fiyatlarının artması, alım
gücünün düşmesi ve talebin daralması gibisi gerekçelendirmeler öne çıktı.

İyileşme görülse de olumsuz algılar ağırlıkta

İşlerin (geçen yılın birebir periyoduna göre) durumuna yönelik değerlendirmeler, Ocak 2024’te -29,5 puan bedelini alarak Aralık 2023’e nazaran 4,5 puan azalırken, Ocak 2023’e nazaran 12,0 puan arttı. Ocak 2024’te ZİRVE anketi iştirakçilerinin yüzde 22’si geçen yılın tıpkı periyoduna nazaran işlerinde artış olduğunu belirtirken işlerinde düşüş olduğunu belirtenlerin oranı yüzde 51,5 olarak aşikâr oldu. Geçen yıla nazaran işlerinde bir değişiklik olmadığını belirtenlerin oranı ise yüzde 26,5 oldu.

En fazla artış “elektrikli konut aletleri, radyo ve televizyonlar” sektöründe

Alt bölümler bazında, Ocak 2024’te, geçen yılın birebir devrine nazaran “elektrikli konut aletleri, radyo ve televizyonlar”, “tekstil, hazır giysi ve ayakkabı” ve “birden fazla çeşitte eser satan bakkal, market ve büyük mağazalar” bölümlerindeki değişim ortalamanın üzerinde gerçekleşirken “mobilya, aydınlatma ekipmanı ve konut içi kullanım ürünleri”, “diğer (akaryakıt istasyonu, eczane, parfümeri, nalbur, zücaciye, kırtasiye, vb.)”, “motorlu taşıtlar” ve “yiyecek, içecek ve tütün ürünleri” kesimleri ise ortalamanın altında bedel aldı.

AB’de perakende inancı geçen yıla kıyasla azaldı

AB-27 Perakende İtimat Endeksi, Ocak 2024’te -4,1 puan bedelini alarak geçen yılın birebir periyoduna nazaran azalış gösterdi. Türkiye’nin perakende itimadı ise AB-27 ve Euro Bölgesi ortalamalarının üzerinde bir performans sergiledi.