Küresel borçlar ilk çeyrekte rekor tazeledi

Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF), “Küresel Borç Monitörü” raporunu yayımladı.

Rapora nazaran, global borç fiyatı yılın birinci çeyreğinde 1,3 trilyon dolar artarak 315 trilyon dolara yükseldi. Bu periyotta rekor tazeleyen global borç fiyatı, geçen yılın tıpkı devrinde 307 trilyon dolar olarak hesaplanmıştı.

Art arda ikinci çeyrekte kaydedilen global borç fiyatındaki artış, temel olarak gelişmekte olan piyasalardan kaynaklandı. Gelişmekte olan ülkelerdeki borç birikiminin büyük kısmı söylediği kelam edilen devirde Çin, Hindistan ve Meksika’da ağırlaştı.

Gelişmiş ekonomilerde ise borç meblağında genel olarak artış öncelikle ABD ve Japonya’da ağırlaştı, bu ülkeleri İrlanda ve Kanada izledi. Borç fiyatındaki en çok değerli düşüşler ise İsviçre ve Almanya’da görüldü.

Gelişmiş iktisatların toplam borcu yılın birinci çeyreğinde 209,7 trilyon dolar olarak hesaplanırken, gelişmekte olan piyasalardaki borç 105,4 trilyon dolar olarak kaydedildi.

Küresel borcun dağılımına bakıldığında, hane halkına ilişkin borçlar bu yılın birinci çeyreğinde geçen yılın birebir devrine kıyasla 59,1 trilyon dolara, finansal olmayan şirketlere ilişkin borçlar 94,1 trilyon dolara, kamu borçları 91,4 trilyon dolara ve banka gibisi finansal şirketlere ilişkin borçlar 70,4 trilyon dolara yükseldi.

Küresel borcun GSYH’ye oranı yükselişe geçti

Küresel borcun gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranı, arka arda üç çeyrekte yaşanan düşüşün akabinde 2024’ün birinci çeyreğinde yükselişine devam etti.

Yılın birinci çeyreğinde global borcun ülkelerin toplam GSYH’sine oranı yüzde 333 oldu.

Toplam GSYH’ye oranları dikkate alındığında, hane halkına ilişkin borçlar birinci çeyrekte geçen yılın tıpkı devrine kıyasla yüzde 62,3’ten 61,1’e ve finansal olmayan şirketlere ilişkin borçlar yüzde 96,2’den 95’e geriledi. Tıpkı devirde kamuya ilişkin borçlar yüzde 95,9’dan 98,1’e çıkarken, finansal kesime ilişkin borçlar yüzde 79,6’dan 78,4’e indi.

Türkiye’de ise borçların GSYH’ye oranları dikkate alındığında, yılın birinci çeyreğinde geçen yılın birebir periyoduna kıyasla hane halkına ilişkin borçlar yüzde 11,8’den 11,4’e, finansal olmayan şirketlere ilişkin borçlar yüzde 52,1’den 47,4’e, kamu borçları yüzde 34,6’dan 34,2’ye ve finansal bölümüne ilişkin borçlar yüzde 18,3’ten 16,1’e geriledi.

Ayrıca raporda, ABD’deki “yapışkan” enflasyon ve ABD Merkez Bankasının beklenen faiz indirimlerindeki gecikme göz önüne alındığında Avrupa Merkez Bankasının gevşemeye başlamasıyla birlikte ABD dolarındaki bir yükselişin bilhassa gelişmekte olan ülkeler için kamu borç sorunlarını bir kere daha ön plana çıkarabileceği ihtarında bulunuldu.

Artan ticari uyuşmazlıklar ve derinleşen jeoekonomik ayrışmanın, gelişmekte olan piyasaların dış borç ödeme kapasitesini azaltabileceği kaydedildi.