KKM gerilerken YUVAM hesaplarında tablo nasıl?

Ekonomi idaresi kur muhafazalı mevduatlardan çıkış ile ilgili agresif adımlarına devam ederken şu ana kadar somut bir atak atılmayan YUVAM hesaplarında 2022’ye kıyasla yavaşlama görülse de artışın devam ettiği görülüyor.

YUVAM hesabıyla ilgili bilgiler kamuoyuyla paylaşılmazken, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) ödemeler istikrarı istatistiklerinde kimi datalar bu bahiste sinyaller veriyor.

Ekonomist Haluk Bürümcekçi söylediği kelam edilen bilgi setinde yer alan yurt dışı şahısların mevduatları bilgilerinden YUVAM hesaplarıyla ilgili fikir edinebilmenin mümkün olduğu görüşünde.

Bu datalara bakıldığında 2023’ün birinci 9 ayı itibariyle bu hesaplarda 2,6 milyar dolarlık artış yaşandığı izlendi. Eylül ayına bakıldığında ise bu hesaplarda 12 milyon dolarlık gerileme görüldü. Eylül ayı itibariyle son 12 aylık devirde ise bu hesaplarda 6 milyar doları aşan artış kaydedildi.

YUVAM hesaplarının tasarruf sahibine sunulduğu 2022 yılında bu hesaplarda süratli yükseliş kaydedilmişti. TCMB bilgilerine nazaran yurt dışı yerleşiklerin mevduatlarında 2022 Eylül ayında aylık olarak 1,8 milyar dolarlık artış görülmüştü.

12 aylık birikimli datalara bakıldığında ise 2023 Şubat ayı itibariyle 12 aylık artış 11,4 milyar dolar olarak kaydedilmişti.

Bu tarihten sonra 12 aylık bilgilere bakıldığında ivmenin yavaşladığı görüldü. Seçimlerin yaşandığı Mayıs ayı itibariyle 12 aylık artış 10 milyar doların altına geriledi. 2023 Eylül ayında ise son 12 aylık artış 6 milyar dolar düzeylerine kadar çekildi.

YUVAM hesaplarına şirketler de para yatırabiliyor

2022 yılı Şubat ayında yapılan duyuruyla TCMB’nin yurt dışındaki bireylerin tasarruflarını Türkiye’de değerlendirmesinin teşvik edilmesi için yurt içi bankalar nezdinde “Yurt Dışında Yerleşik Vatandaşlar Mevduat ve İştirak Sistemi (YUVAM)” hesaplarının açılmasına karar verdiği bildirilmişti.

Bu gayeyle yurt dışında yaşayan vatandaşların, yurt dışı bankalardan transfer edecekleri Döviz meblağları karşılığında yurt içi bankalarda açtıracakları ABD Doları, Euro ve İngiliz Sterlini döviz tevdiat hesapları ile döviz cinsinden iştirak fonlarını, Türk lirası cinsinden YUVAM hesaplarına dönüştürmeleri halinde teşvik sunulacağı bildirilmişti.

YUVAM hesapları 3, 6, 12 ve 24 ay vadeli olarak sunulurken hesap sahiplerine kur müdafaası ve hesapların vadelerine nazaran değişen oranlarda ek getiri sağlandı.

YUVAM hesaplarına işleyecek faiz/kâr hissesi ile hesap açılışı ve vade sonundaki kur değişim oranı ve TCMB tarafından verilecek ilave getiri toplamı kıyaslanarak yüksek olan oran üzerinden mevduat ve iştirak fonu sahibine ödeme yapıldı.

Bu hesaplara hukukî şahıslarla birlikte yabancı özel ve hükmî bireylerin katılmasının da önü açılmıştı.