İngiltere’den Serbest Ticaret Anlaşması değerlendirmesi

CEREN DİLEKÇİ KÖSEOĞLU – LONDRA

Türkiye-İngiltere ticaret istatistikleri yayınlandı. İngiltere-Türkiye ticaret dinamiklerindeki son eğilimi nasıl değerlendiriyorsunuz?

Türkiye-İngiltere ticareti pandemiden sonra yeterli bir toparlanma gösteriyor. En son gördüğüm 26 milyar pound pahasındaki ikili ticaret, bir yıl öncesine nazaran 7 milyar pound artış gösterdi. Bu iki ülke ortasında çok büyük bir ticaret ölçüsü. Türkiye bize bizim Türkiye’ye sattığımızın iki katını satıyor. İki ülke ortasında yeterli ölçüde mal ve hizmet geçişi var, birbirlerinin ekonomilerine âlâ ölçüde yatırım yapıyorlar, genel olarak İngiltere-Türkiye ticari bağlarından çok mutluyum.

Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin son sayılarına nazaran, Türkiye’nin İngiltere’ye ihracatı yılın birinci iki ayında yüzde 15 arttı. 2024 için öngörünüz nedir?

Önümüzdeki yıl için ticaret hacmine ait bir varsayımda bulunmak için burada değilim lakin bilhassa de bugün İngiltere ile Türkiye ortasında özgür ticaret muahedesinin güncellenmesine yönelik müzakerelerin başlamasıyla birlikte, Türkiye ve İngiltere’nin gelecekteki ticaret konusunda optimist olmak için büyük sebepleri var.

Bugün Londra’da Bakan Bolat ve Ticaret Bakanı Kemi Badenoch özgür ticaret mutabakatının güncellenmesi hakkında konuştular. Bu mutabakat İngiltere ve Türk işletmeleri ve tüketicileri için büyük fırsatlar sunacaktır. İngiltere’de Türk mallarını seviyoruz. Buna Beko gibisi çamaşır makinalarını örnek verebiliriz. Türkiye’den gelen mal ve hizmetler için büyük bir iştah var.

Güncellenmiş ticaret muahedesi neler getirecek? Hangi alanlar öne çıkacak?

Şu anda Türkiye ile İngiltere ortasında bir hür ticaret muahedemiz var; fakat bu mutabakat 1990’ların ortalarına dayanıyor. Bu mutabakatta hizmetler gibisi pek çok husus neredeyse hiç yer almıyor. Bu nedenle hizmet ticareti ve bilhassa İngiltere’nin inanılmaz bir kabiliyete sahip olduğunu ve mühendislik açısından mimarlık açısından muhasebe gibisi şeylerin, çoklukla Türk şirketleriyle işbirliği içinde Türkiye’ye satılmasını kolaylaştırmak istediğimiz hizmetler olduğunu düşünüyorum. Türkiye’nin bu hizmetleri kullanmasının yanı sıra 1990’larda birinci ticaret mutabakatını yaptığımızda dijital ticaretin hakikaten gelişeceği öngörülmemişti, bu nedenle dijital ticareti kolaylaştırdığımızdan emin olmak, yani internet aracılığıyla elektronik olarak dolaşan şeyler, bence yenilenmiş özgür ticaret mutabakatında teminat altına almak istediğimiz şeyler.

İngiltere’nin Türkiye ile ticaret açığı var. Hür ticaret muahedesi uygulandığında bu istikrarın aksine dönmesini bekleyebilir miyiz?

İngiltere’de ticarette merkantilist bir yaklaşım benimsemiyoruz, ticaret açıkları konusunda endişelenmiyoruz. Kimi ülkeler ticaret fazlası verebilir, birtakım ülkeler de açık verebilir.

Farklı nedenlerle ticaretin akışı içeri yanlışsız değildir. Türkiye’nin bize, bizim Türkiye’ye sattığımızın yaklaşık iki katı kadar mal sattığını söylemekte haklısınız lakin geliştirilmiş özgür ticaret mutabakatlarının yapılma amaçladığı her iki tarafın da mal ve hizmetlerini birbirlerinin pazarına satmalarını kolaylaştırmaktır; bundan ötürü bu açığı yahut bu fazlayı azaltmak yahut bunlarla ilgili rastgele bir şey yapmak gibisi bir siyaset amacı yoktur.