Enflasyonda 22 yılın en yüksek yıl kapanışı

Türkiye’de enflasyon 2023 yılını yüzde 64,77 düzeyinde kapadı.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) datalarına nazaran Aralık ayında aylık enflasyon ise yüzde 2,93 olarak kaydedildi.

Bloomberg HT anketinde kurumların beklentisi Aralık ayında yıllık enflasyonun yüzde 65,03 olması istikametindeydi. Aylık enflasyon beklentisi ise yüzde 3,12 olarak belirlenmişti.

Orta Vadeli Program’da (OVP) 2023 yıl sonu enflasyon varsayımı yüzde 65 olurken, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) son enflasyon raporunda da yıl sonu kestirimi bu düzeye çıkarılmıştı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Mayıs ayında cumhurbaşkanlığı seçimlerini tekrar kazanmasının akabinde iktisat idaresi ve uygulamalar da değişmişti. TCMB’nin rezervlerini TL’nin düzeyini belirlemek için kullanmayı bırakmasıyla TL büyük kısmı seçimlerin akabinde olmak üzere bu sene yüzde 36 bedel kaybetti.

Seçimlerin akabinde sigaradan akaryakıta vergilerde yapılan artışın yanı sıra sarsıntı kaynaklı artan maliyetler nedeniyle kurumlar vergisi, KDV ve harçlarda da artışlara gidildi. Bu gelişmelerin tesiriyle TÜFE Temmuz’dan itibaren yine yükselmeye başlamış ama Ekim ayından itibaren bu gelişmelerin tesirinin fiyatlara büsbütün yansıdığı değerlendirilmişti.

Geçen hafta, TCMB para siyasetinde sıkılaştırmanın suratını yavaşlatarak 250 baz puan faiz artırmış siyaset faizini yüzde 42,5’e yükseltmişti. Dezenflasyonun tesisi için gerekli mali sıkılık seviyesine çok kıymetli ölçüde yaklaşıldığını açıklayan TCMB, sıkılaştırma adımlarını en kısa vakitte tamamlayacağı bildirisini vermişti.

1990’larda birbiri arkasına yüzde 60’ın üzerinde enflasyon kaydedilmişti

2023 yılında enflasyon 2022 yılının akabinde tekrar yüzde 60’ın üzerinde tamamlandı. Türkiye’de enflasyon 2022 yılını yüzde 64,3 düzeyinde kapatmıştı. Böylece 1990’lardan bu yana birinci kez enflasyon birbirini izleyen iki yılda da yüzde 60’ın üzerinde tamamlanmış oldu. Enflasyon 1998 yılını yüzde 69,70; 1999 yılını ise yüzde 68,80 düzeyinden kapatmıştı. 2000 yılında enflasyon baz tesiriyle yüzde 39’a gerilerken, 2001 yılında yüzde 68,50 olarak tamamlanmıştı.

Öncü göstergeler de hızlanma sinyali vermişti

Aralık ayına ait öncü göstergeler de enflasyonda hızlanma sinyali vermişti. Türk-İş’in Aralık ayına ait açlık ve yoksulluk hududu araştırmasına nazaran Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin “gıda için” yapması gereken taban harcama fiyatındaki artış bir evvelki aya nazaran yüzde 2,89 oranında gerçekleşti. Böylece aylık olarak üç ayın en yüksek düzeyi görüldü. On iki aylık değişim oranı ise yüzde 77,50 oldu.

Bir öbür öncü gösterge olan İTO İstanbul perakende fiyat göstergesindeki yıllık artış ise Aralık’ta 10 ayın en yüksek düzeyine çıktı.

İstanbul Ticaret Odası’nın (İTO) 1995 bazlı bilgilerine nazaran, İstanbul’da perakende fiyat hareketlerinin göstergesi olan İstanbul Ücretliler Geçinme İndeksi Aralık’ta evvelki aya nazaran yüzde 3,52, toptan fiyat hareketlerini yansıtan Toptan Eşya Fiyatları İndeksi ise yüzde 2,31 artış kaydetti.

Söz konusu datalar yıllık bazda incelendiğinde, artış oranının perakendede yüzde 74,88, toptan fiyatlarda yüzde 62,77 olduğu görüldü.

-Veriler anlık olarak güncellenecektir. Bilgiler ve datalara ait yorumlar için Bloomberg HT yayınını Youtube sayfasındaki canlı yayın sekmesinden izleyebilirsiniz