“Döviz finansmanına erişim imkanının arttığı bir dönemdeyiz”

Yılmaz, bir televizyon kanalında iktisada ait değerlendirmelerde bulundu.

Yılmaz, seçimin akabinde Türkiye’yi bir sürprizin beklemediğini, temel yaklaşımlarının belirsizlikleri azaltmak, öngörülebilirliği arttırmak olduğunu vurgulayarak, siyasi ve politik belirsizliklerin de azaldığını söyledi.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, toplumla paylaşılan Orta Vadeli Programı adım adım hayata geçireceklerinin altını çizerek, “Döviz gereksinimimizin azaldığı, döviz finansmana erişim imkanının arttığı bir devirdeyiz. Bundan Ötürü döviz üzerinden oluşturan spekülasyonların siyasi bir yeri olmadığı gibisi teknik bir yeri, rakamsal bir yeri de yok.” diye konuştu.

Yılmaz, “Enflasyondaki düşüş sürecine ait takvimsel ve oransal olarak iddialarınız ne?” sorusu üzerine, teknik tahlilleri, ve programlarının çok net olduğunu ve birden fazla vakit söyledikleri noktada devam ettiklerini vurgulayarak, “Yılın ikinci yarısında enflasyonda bariz düşüşleri göreceğiz. Yani bunun birinci ayı haziran ayı aslında. Lakin istatistikler bir ay sonra çıktığı için 3 Temmuz’da yayınlanan istatistikle birlikte yıllık bazda düşüş trendini göreceğiz.” sözlerini kullandı.

Orta Vadeli Program’da enflasyonun 2025’te yüzde 15 olarak, 2026’da ise tek haneli sayıların öngörüldüğünü hatırlatan Yılmaz, bu temel çerçevede hiçbir değişiklik olmadığını söyledi.

Enflasyon konusunda siyaset çerçevesi ve nereye yanlışsız hareket edildiğinin çok değerli olduğuna dikkati çeken Yılmaz, “İyi bir siyaset çerçevemiz var. Gerçek yolda ilerliyoruz ve amacımıza varacağız. Bundan da eminiz.” dedi.

Yılmaz, Orta Vadeli Programın birinci uygulama sonuçlarının sermaye girişi açısından ortaya çıkardığı sonuçlara ait soruya, şu sözlerle karşılık verdi:

“Bir direkt sermaye var, bir de olağan portföy dediğimiz, finansal girişler var. Ocak-Mayıs periyodunda direkt sermaye girişi 4,5 milyar dolarken mayıs sonrası haziran-aralık periyodunda 6,1 milyar dolara yükselmiş. Yani geçen yıl prestijiyle direkt girişlerde artış var. Bu yılın ocak ayında da 910 milyon dolar gibisi bir direkt, FDI dediğimiz bir giriş var.

Portföye baktığımız vakit 2022’de nette 13,7 milyar dolar çıkış olmuşken, 2023’te nette 8,34 milyar dolar giriş kelam konusu. Haziran-Aralık devrinde 11,3 milyar dolar. Bu yılın ocak ayında da 1 milyar dolar civarında yeniden bir giriş var. Şubat sayısı yok şu an elimde. Bundan Ötürü hem FDI’de hem portföyde olumlu istikamette gelişme var. Fakat tam istek ettiğimiz noktada mı? Değil olağan. Bilhassa bu FDI direkt memleketler arası yatırımların gelmesi biraz daha vakit alıyor. Ancak siyaset çerçevemiz, çok sağlıklı, milletlerarası piyasaya da itimat veren bir çerçeve. Daha da artacak bu. Bilhassa lokal seçim sonrası yapılan spekülasyonların ortadan kalkmasıyla bu sürecin daha hızlanacağını düşünüyorum.”

Bankaların ve özel dalın finansmana erişiminde bir düşünce olmadığını kaydeden Yılmaz, dış finansman, döviz açısından gereksinimlerin azaldığı, finansmana erişimin arttığı bir periyotta olunduğunu söyledi.

“Hizmet dalları ve besinde enflasyon trendlerini tam kırmış değiliz”

Merkez Bankası’nın mahallî seçim sonrası siyaset faiziyle ilgili atacağı mümkün adımlara ait çeşitli tartışmaların yapıldığının hatırlatılması üzerine Yılmaz, faiz oranlarının seviyesini değerlendirirken beklenen enflasyonu temel almanın daha sağlıklı olduğunu söz etti.

Merkez Bankası’nın artık yalnızca faiz oranlarıyla değil aldığı sıkılaştırıcı önlemlerle de denetimi sıkı bir biçimde tuttuğuna işaret eden Yılmaz, kelamlarını şöyle sürdürdü:

“Enflasyonda bir düşüş trendi net bir halde ortaya çıkıncaya kadar bu duruşunu sürdürecektir diye düşünüyorum. Bilhassa hizmet kesimlerinde ve besinde şimdi o enflasyon trendlerini tam kırmış değiliz. Otomotivde düzgün bir noktadayız. Konutta başladı. Endüstride genelde kötü değil. Fakat hizmet kesiminde ve besinde şimdi tam istek ettiğimiz noktada değiliz. Oralarda da kırılmalar başlayacaktır. Az evvel bahsettim, yılın ikinci yarısında esasen bu yeterlice ortaya çıkacaktır, belirginleşecektir.”

Yılmaz, Merkez Bankası’nın enflasyonu, dünyayı ve Türkiye’yi dikkatle takip edip, bilgilerin gidişatını tahlil ederek araç bağımsızlığı çerçevesinde ihtiyaç duyulan adımları ihtiyaç gördüğü noktada atacağını bildirdi.

“KKM süreksiz bir düzenek olarak kurgulandı”

Kur muhafazalı mevduatın (KKM) sistem içinde geneli etkilemeden devam edeceği bir orana geleceğine dair senaryolarının olup olmadığıyla ilgili soruya karşılık Yılmaz, “Bu düzenleme, ben Plan Bütçe Kurulu Lideri iken yapıldı. Başından itibaren süreksiz bir düzenleme olarak yapıldı. Yani daima bir düzenek olarak değil, süreksiz bir sistem olarak kurgulandı. Bir periyot sorumluluğunu icra etti. Şu Anda artık kur korumalıdan çıkıyoruz. Geçen yıl ağustos ayında en yüksek orana ulaşmıştı, 3,4 trilyon lira civarına. Geldiğimiz noktada, 2,3 trilyon liralara kadar düştü. Yani 1,1 trilyon lira düşüş söylediği kelam edilen kur muhafazalı mevduatta.” diye konuştu.

Bu sistemden ani bir formda çıkılmayacağını daha evvel de söylediklerini anımsatan Yılmaz, şunları kaydetti:

“Aşamalı bir biçimde, finansal piyasaları dikkate alarak, finansal istikrarımızı zedelemeden, tasarruf sahiplerinin haklarını, hukukunu gözeterek, etaplı halde çıkacağız’ demiştik. Hakikaten süreç devam ediyor. Kur muhafazalı mevduat sistem içinde kalabilir mi? Kamuya bir maliyet getirmeyecek biçimde, bir finansal enstrüman olarak finansal sistem içinde kalmasında bir sakınca görmüyorum doğrusu.

Bankacılık sistemi bu türlü bir mekanizmayı kendisi kullanmak, mevduat sahiplerine alternatif bir finansal enstrüman olarak bunu pahalandırmak istiyorsa, bunda bir sorun görmüyorum. Kâfi ki kamunun bir yükümlülüğü, maliyeti olmasın. Kamuya maliyet oluşturabilecek konularda çıkış sürecini sürdüreceğiz ve muhakkak bir vadede, finansal piyasalardaki istikrarı gözeterek, ülkemizin, makro siyasetlerimizin konumunu gözeterek etap kademe çıkış sürecini sürdüreceğiz.”