Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, Kızıldeniz’de gemilerini koruyan ülkelere memleketler arası hukuka uyma davetinde bulunarak, tüm taraflardan durumu kötüleştirebilecek adımlardan kaçınmasını istedi.
BM Sözcülük Ofisi’nden Kızıldeniz’deki gelişmelere ait yazılı açıklama yapıldı.
ABD ve İngiltere’nin diğer ülkelerin dayanağıyla dün Yemen’e yönelik hava akınında bulunduğuna dikkati çekilen açıklamada, Guterres’in BM Güvenlik Kurulu’nda (BMGK) Kızıldeniz’le ilgili kabul edilen 2722 sayılı karara tam olarak hürmet duyulmasının ehemmiyetinin altını çizdiği belirtildi.
Açıklamada, “Genel Sekreter, Kızıldeniz’de memleketler arası gemiciliği gaye alan taarruzların kabul edilemez olduğunu ve global tedarik zincirlerinin güvenliğini ve global ekonomik ve insani durumu etkilediğini tekrar vurguluyor.” tabirine yer verildi.
BMGK’nin 2722 sayılı kararının Husilere hemen söylediği kelam edilen akınlara son verme davetinde bulunduğu anımsatılan açıklamada, “Genel Sekreter, gemilerini akınlardan koruyan ülkelere de, kararda belirtildiği üzere, milletlerarası hukuka uymaları davetinde bulunuyor.” vurgusu yapıldı.
Açıklamada, Guterres’in tüm taraflara hem Kızıldeniz’de hem de daha geniş bölgede durumu daha da kötüleştirebilecek adımlardan kaçınılması talebinde bulunduğu kaydedildi.
Kızıldeniz’deki durum
İran’ın desteklediği Yemen’deki Husiler, İsrail’in Gazze’deki ataklarına reaksiyon gerekçesiyle 31 Ekim’den bu yana Yemen açıklarında İsrailli şirketlere bağlı olduğunu söyledikleri ticari gemilere el koymaya ve kimilerine da dron ve füzelerle ataklar düzenlemeye başladı.
ABD güçleri, bu süreçte birçok defa Yemen’den atılan füze ve kamikaze dronları düşürdüğünü duyurdu.
Husilerin aksiyonlarının akabinde çok sayıda gemicilik şirketi, Kızıldeniz’deki seferlerini durdurma kararı aldı.
ABD, global deniz ticareti güvenliğinin tehlikeye girdiği gerekçesiyle 18 Aralık’ta bir küme ülkenin iştirakiyle Husi güçlere karşı “Refah Muhafızı Operasyonu” isminde çok uluslu “deniz misyon gücü” oluşturulduğunu duyurdu.
Kızıldeniz’de 31 Aralık’ta İsrail’le irtibatlı gemiyi ele geçirmeye çalışan Husilere ilişkin 3 hız teknesi ABD helikopterleri tarafından ateş altına alındı.
Husiler, 10 Ocak’ta da İsrail’e dayanak olduğu gerekçesiyle Kızıldeniz’de ABD’ye ilişkin bir geminin füze ve kamikaze dronlarla gaye alındığını duyurdu.
BMGK, 11 Ocak’ta ABD ve Japonya tarafından sunulan ve Husilerin Kızıldeniz’deki akınlarının hemen sonlandırılmasını talep eden kararı kabul etti.
Akdeniz’i Kızıldeniz’e bağlayarak Avrupa ile Asya ortasındaki en kısa rotayı sunan Süveyş Kanalı üzerinden, global ticaretin yaklaşık yüzde 12’si yapılıyor.