Asya ülkelerinde Hürmüz krizi derinleşiyor

Asya’nın en büyük petrol alıcıları, Basra Körfezi’nde yedi haftayı aşan savaşın etkisini azaltmak için çeşitli yöntemlere başvurarak hem kendi ekonomilerini hem de rakip ülkelerin arz durumunu bir ölçüde koruyabildi. Ancak bu avantajlar tükenmeye başladı.

Çin ve Hindistan, İran ile ikili anlaşmalardan Rusya ve İran petrolünü taşıyan gemilerdeki yükleri kullanmaya kadar birçok yönteme başvurdu. Ancak bu “stoklar” giderek azalıyor. Üstelik Hürmüz Boğazı’ndan geçiş neredeyse durma noktasına geldi; Çin’in özel rafinerilerine giden ve yaptırım listesinde olan gemiler bile ABD ablukasını test etmekten çekiniyor.

Hindistan iki ülke arasında daha kırılgan durumda. Körfez’e sadece ham petrol için değil, yemeklik gaz olarak kullanılan LPG için de bağımlı. Bu nedenle arz sıkıntısı daha belirgin.

Dünyanın en büyük üçüncü petrol ithalatçısı olan Hindistan, açığı kapatmak için Rusya’dan gelen sevkiyatları artırdı. Bu sevkiyatlar büyük ölçüde ABD muafiyetleriyle korunuyor. Rafineriler önümüzdeki ay için yeterli stoklarının olduğunu söylüyor; ancak fiyatlar Ukrayna savaşından bu yana görülen indirim seviyelerinin çok üzerinde ve gemilerdeki petrol miktarı hızla azalıyor.

Şubat ortasında denizde bekleyen 20 milyon varil Rus petrolü bulunuyordu. Bu miktar şu anda 5 milyon varilin altına düştü. Bazı tahminler 3 milyon varil civarında olduğunu gösteriyor. Hindistan ayrıca İran ile yaptığı ikili anlaşma sayesinde LPG ve diğer gemiler için Hürmüz Boğazı’ndan geçişi güvence altına almıştı. Ancak son olaylarda iki gemisinin saldırıya uğraması üzerine İran ile diplomatik temas başlatıldı ve Körfez’e boş tanker gönderme planları ertelendi.

Çin ise enerji güvenliğine yaptığı yatırımlar ve 1 milyar varilden fazla rezervi sayesinde daha güçlü bir konumda. Ancak dünyanın en büyük tüketicisi olmasına rağmen o da fiyat artışlarından etkileniyor. Devlet rafinerileri üretimi zaten kısmaya başladı.

ABD ablukası nedeniyle İran petrolünün Hürmüz üzerinden akışı da zorlaşırken, Çin’deki özel rafineriler daha yüksek fiyatlar ve daha düşük arzla karşı karşıya kalıyor.