Asgari ücrette senaryolar: Hangi artışa göre asgari ücret ne kadar olabilecek?

Önceki yıllarda yüksek enflasyon nedeniyle yılda iki kere artırılan minimum fiyat sıkılaşma siyasetleri sonucu 2024 yılı için yıllık olarak belirlenmiş ve yüzde 49’luk artırım oranıyla brüt 20 bin 2, net 17 bin 2 lira olarak uygulanmıştı.

2025 yılı için konuşulan senaryolarda öne çıkan mümkünlük ve hesaplamalar yapılmaya başlandı.

İşte 2025 için muhtemel artırım oranları ve taban fiyat meblağları…

1- Yüzde 17,5 ve yüzde 21: 19 bin 977 ile 20 bin 572 TL

Asgari fiyat tartışmalarında konuşulan bahislerden biri artışın maksat enflasyona nazaran yapılması.

Orta Vadeli Program’a nazaran 2025 için enflasyon beklentisi yüzde 17,5 düzeyinde. OVP’de yer alan maksat enflasyona nazaran artırım yapılması durumunda minimum fiyat 2025 için 19 bin 977 düzeyine çıkacak.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ise son enflasyon raporunda 2025 için enflasyon beklentisini yüzde 14’ten yüzde 21 düzeyine çıkarmıştı. TCMB’nin enflasyon beklentisi dikkate alınırsa taban fiyat yüzde 21 artışla 20 bin 572 TL’ye çıkacak.

Son enflasyon raporu sunumunda TCMB Başkanı Fatih Karahan, asgari fiyat konusunda karar verici merci olmadıklarını vurgularken, enflasyona tesirleri bağlamında da bu hususta değerlendirmeler olmuştu.

“Ücret dağılımında düşük vasıflı çalışanların fiyatlarının dağılımda ziyan görmemesi için artışın enflasyona ziyan vermeyeceğini öngörmek lazım” diyen Akçay, öteki fiyatlardaki artışın minimum fiyatın gerisinde kalacağını lisana getirmişti.

Öngörülerin de düşük fiyat artışlarını gösterdiğine dikkat çeken Akçay, “Bu enflasyon için olumlu. Şunu söylemekte yarar var bir noktada illa ki ileriye dönük endekslemeye geçmeliyiz. İleriye dönük endeksleme devreye girmek zorunda. Konjonktürün de uygun olduğu kantindeyim” tabirlerini kullanmıştı.

2- Yüzde 25: 21 bin 253 TL

TCMB’nin son enflasyon raporunda 2025 için enflasyon varsayımının üst bandı yüzde 26 olarak aşikâr oldu.

Bununla birlikte yabancı kurumlardan gelen birtakım yorumlar ve yetkili isimlerden gelen açıklamalar taban fiyatta ikinci senaryo olarak yüzde 25 düzeyinin öne çıkmasına neden oldu.

Ekim ayının sonunda TCMB Başkanı Fatih Karahan’ın Washington’da yatırımcılarla gerçekleştirdiği görüşmelerde 2025 para siyasetini şekillendirirken taban fiyat artışı boyutunu da değerlendirmeye alacakları bildirisini verdiği belirtilmişti.

Bloomberg’e konuşan ve Karahan’ın yatırımcılarla toplantısından edinilen bilgilere atıfta bulunan kaynaklara nazaran yetkililer yüzde 25 civarı taban fiyat artışının 2025 enflasyon görünümüyle uyumlu olacağı bildirisini vermişti.

Deutsche Bank geçen hafta Türkiye’de iktisat idaresi, banka yöneticileri, ekonomistler ve akademisyenlerle yaptığı görüşmelerin akabinde hazırladığı notta Türkiye’de yetkililerin enflasyon görünümü konusunda temkinli optimistlik içinde olduğunu belirtti. Notta enflasyon görünümü açısından kritik değerdeki 2025 minimum fiyatı konusunda “Genel beklenti yüzde 25-30 artış yönünde” sözleri kullanıldı.

Notta enflasyon görünümü açısından kritik değerdeki taban fiyat artışına da başka bir kısım açıldı.

Asgari fiyatta 2025 için genel beklentinin yüzde 25-30 ortasında bir artış olduğunu belirten Deutsche Bank grubu, minimum fiyatta yüzde 30’un üzerinde bir artışın, yavaşlayan iktisat ortamında işletmeleri güç durumda bırakacağı ve enflasyon beklentilerini bozacağı tarafında bir kanı olduğunu söyledi.

Diğer yandan, Ankara Ticaret Odası (ATO) Yönetim Kurulu Lideri Gürsel Baran, TCMB Başkanı Fatih Karahan’ın asgari fiyatta yüzde 25 civarı artışın 2025 yılı enflasyon görünümüyle uyumlu olacağı iletisini verdiğini tabir ederek, “Biz de yapılacak artırımın bu düzeyde olması gerektiği kantindeyiz” dedi.

Bu senaryoya nazaran yüzde 25 artırım yapılırsa, taban fiyat 21 bin 253 lira olacak.

3- Yüzde 30: 22 bin 103 TL

Asgari fiyata ait görüş bildiren yabancı kurumlardan bir kısmı de yüzde 30’lık kestirim belirtti.

Bu oranda bir artırım yapılması durumunda taban fiyat 22 bin 103 lira olacak.

4- Yüzde 35: 22 bin 953 TL

Asgari fiyatta yüzde 35’lik artış senaryosu da farklı seviyelerde lisana getiriliyor.

Bu senaryoda gerçekleşen enflasyona daha yakın bir taban fiyat iddiası öne çıkıyor. Kelam konusu senaryo siyaset sahnesinde de lisana getirilen senaryolar ortasında yer alıyor.

Eğer pazarlıklar bu türlü başlar ve başladığı yüzde 35 ile biterse taban fiyat 22 bin 953 lira olarak uygulanacak.

5- Yüzde 44: 24 bin 483 TL

Son senaryo ise gerçekleşen enflasyona nazaran bir artış yapılacağı istikametinde.

TCMB’nin son enflasyon raporunda 2024 yıl sonu için enflasyon iddiası yüzde 38’den yüzde 44’e çıkarıldı.

Kamuoyunda minimum ücretlilerin refah kaybı yaşamaması için gerçekleşen enflasyona nazaran artırım senaryosu da öne çıkmıştı. Ankara’da siyaset arenasında olduğu üzere, birtakım akademisyenler de gerçekleşen enflasyona işaret etmişti.

Eğer bu bilgi baz alınırsa, taban fiyat 24 bin 843 lira olacak.