Asgari ücret maratonu öncesi kim, ne talep etti?

Milyonlarca minimum fiyatlı çalışanın yanı sıra tüm çalışanların fiyat fiyat artışlarınını etkilemesi bakımından dikkatlerin çevrildiği minimum fiyat maratonu Pazartesi günü başlıyor.

Bu yılki taban fiyat tartışmalarında artırım oranı kadar minimum fiyatın vergiden muaf olması, vergi dilimlerini ona nazaran düzenlenmesi ve artırımın tek mi çift mi olacağı tartışmaları da damga vuracak.

Şimdiye kadar yapılan açıklamalarda patron kesitinden taban fiyatın belirlenmesinde kriter olarak gaye enflasyonun olması gerektiğini söyleyen de, geçmiş enflasyon artı büyüme diyen de var. Emekçi kesitinden gelen öncelikli talep ise enflasyonun durdurulması. Emekçi tarafında pazarlık kesinlikle Türk-İş’in açlık sonunun üzerinde başlamalı önerisi de var en düşük kamu çalışanı ve devlet memuru aylıklarının baz alınmasını öneren yani 30 bin lirayı işaret eden de.

İşte Minimum Fiyat Tespit Komitesi toplantıları öncesi, taban fiyat için lisana getirilen talepler…

Tek artırım açıklamaları

Yaptığı açıklamalarda minimum fiyata tek artırım yapılacağı bildirisini veren Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Yılbaşında çalışanlarımızın fiyatlarında hem genel ekonomik dengeyi sarsmayacak hem de onların kayıplarını telafi edecek bir artış yapılacak. Minimum Fiyat Tespit Komitesi toplantılarına 11 Aralık’ta başlanıyor. Personellerimizin onayını alacak, patronlarımızı yormayacak ve istihdama ziyan vermeyecek bir taban fiyat düzeyi hedefiyle bu süreç yönetilecek” dedi.

Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, bu yıl minimum fiyata tek artırım yapılacağını tabir ederek, “Geçen Temmuz ekstraydı. Lakin ihtiyaç hasıl olursa bir ortaya gelinebilir. Gelecek yıl inşallah enflasyonda gerileme olacak. Temmuz’da ikinci bir toplantı yapmayacağız, ikinci artırıma gerek olmayacak diye düşünüyoruz. Tüm parametreler yeterli gidiyor çünkü” açıklamasında bulundu.

Türk-İş: Senede bir yapılacağına hiç yapılmasın

Türk-İş Genel Lideri Ergün Atalay, pazarlığın en az 14 bin lira olan açlık sondan başlaması gerektiğini lisana getirerek, tam artırım yapılmasına da karşı çıktı.

Atalay “O masada iki gün sonra 4 tane personel oturacak. Bu paralara nasıl geçinemeyeceklerini anlatacaklar. Cambaz olsanız 11 bin 400 TL’yle bir hafta geçinemezsiniz. Burada ne söylediysem orada da birebirini söylerim. Bu problem hepimizin problemi. 8 milyon taban fiyatlı bu ülkenin en büyük kontratı. Bizim için fark etmiyor. Onlar da komşularımız, arkadaşlarımız. Başlarını aşağı eğme lüksümüz yok” tabirlerini kullandı.

Atalay, taban fiyat pazarlığının 14 bin lira ile başlaması halinde masadan kalkacaklarını da söyledi.

DİSK: Somut sayı yok prensip var dedi, 30 bin lirayı işaret etti

Devrimci Personel Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) 2024 yılı için minimum fiyat taleplerini açıkladı.

DİSK Lideri Dilek Çerkezoğlu tarafından yapılan açıklamada, minimum fiyatın yüksek enflasyon şartlarında yılda dört kere belirlenmesi gerektiği lisana getirildi.

Açıklamada, taban fiyat en düşük kamu emekçisi fiyatı ve en düşük memur mşı dikkate alınarak hesaplanması talebinin altı çizildi. 2023’te en düşük kamu personelinin 24 bin 500, en düşük memur mşının 20 bin lira olduğu ve bu fiyatların yıl başında artacağı düşünüldüğünde DİSK’in işaret ettiği sayı 30 bin lira olarak ortaya çıktı.

İTO: Hedeflenen enflasyon kadar olsun

İstanbul Ticaret Odası Lideri Şekib Avdagiç, işletmelerin önemli boyutta eleman açığı bulunduğunu lisana getirerek, “Önümüzdeki devirde işten çıkarma ya da işe alımlarda durağanlık sürecine girileceğini düşünmüyorum. Minimum fiyat bu hususta mevcut siyasetler ve hedeflenen enflasyon dikkate alınarak kurulan istikrarları bozmayacak formda belirlenmeli. Bu alanda olağan ki çalışanların beklentileriyle bir arada piyasanın da istikrarını bozmayacak formda karar alınmalı” diye konuştu.

2024 enflasyon varsayımı son OVP’de yüzde 33 oldu.

Avdagiç’in açıklamaları sonrasında taban fiyatta ‘hedeflenen enflasyon’ tartışması yaşandı.

Eski Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başekonomisti ve Bilkent Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakan Kara, X hesabından yaptığı değerlendirmede emeğin ulusal gelirdeki hissesine vurgu yaparak “Emeğin ulusal gelir içindeki hissesi bu haldeyken fiyatları maksat enflasyona nazaran belirlemek adil değildir” sözlerini kullandı.

Bilkent Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Refet Gürkaynak da bahse ait paylaşımlarda bulunarak, “Şirketleri sattıkları eserlerin fiyatlarını da hedeflenen enflasyon oranında mı artıracaklarmış? Yoksa yalnızca emek için mi OVP’ye bakılaymış? (OVP’dekiler gaye değil iddia lakin onu ellemiyoruz, sonra amaç yüzde 5, taban fiyat de o kadar artsın deyiverir.)” dedi.

MÜSİAD: Geçmiş 6 aylık enflasyon artı büyüme

Müstakil Endüstrici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Lideri Mahmut Asmalı, belirsizliklerin azaltılması ve spekülasyonların önüne geçilmesi için, minimum fiyatın tespitinde kalıcı bir formülün bulunmasının elzem olduğunu söz ederek, “Önerdiğimiz formülümüzde taban fiyat artış oranı; geçmiş 6 aylık enflasyon oranına, tekrar son 6 ayın ekonomik büyüme oranı eklenerek belirlenmektedir. Böylelikle çalışanlarımızın; bir yandan emeklerinin enflasyonun altında ezilmesinin önüne geçilecek öteki yandan ulusal gelir artışından hisse almaları sağlanmış olacaktır. Bu formül, taban fiyatın belirlenmesindeki belirsizlikleri azaltarak gerçek bölümün daha sağlıklı fiyatlandırma yapmasına imkan tanırken, çalışanların satın alma gücünü koruyarak gelir dağılımında oluşabilecek bir kötüleşmenin önüne geçecektir” değerlendirmesi yaptı.

TASD: Fabrikaların ayakta kalması için 2024 enflasyon maksadı baz alınmalı

Türkiye Ayakkabı Sanayicileri Derneği (TASD) Lideri Berke içten, yatay seyreden döviz kuru nedeniyle bölümün ihracatta fiyat tutturamadığını tabir ederek, “Asgari fiyat artışı bizim gibisi emek ağır kesimleri yakından ilgilendiriyor. Bu sıkıntı devrimizde taban fiyat artışı 2024 enflasyon hedeflemesi dikkate alınarak yapılmalı” dedi.

Fiyat tutturmakta zorlanan ayakkabı sanayisinin yılbaşından bu yana yüzde 30 istihdam kaybı yaşadığını lisana getiren Berke İçten yaptığı yazılı açıklamada, “Emek ağır bölümler için minimum fiyat prim dayanağının artırılmasını, ek SGK teşviki ve kısa çalışma ödeneği üzere dayanakların sağlanmasını talep ediyoruz” dedi.