ABD’den Çinli dev rafineriye “İran” yaptırımı

ABD yönetimi, Başkan Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında Mayıs ayında yapılması beklenen kritik zirve öncesinde, Pekin’e yönelik “enerji kartını” masaya sürdü.

İran’ın petrol gelirlerini kesme stratejisi kapsamında, Çin’in “mega” özel rafinerilerinden Hengli Petrochemical yaptırım kapsamına alındı. Kararın ardından şirketin hisseleri Pazartesi günü yüzde 10’luk günlük limit kadar değer kaybederek taban fiyata geriledi.

Washington, bugüne kadar Çin’in “teapot” (çaydanlık) olarak adlandırılan küçük ölçekli bağımsız rafinerilerini hedef alırken, Hengli kararı bir “stratejik eşik” olarak görülüyor.

Günlük 400 bin varil ham petrol işleme kapasitesine sahip olan Hengli, Çin’in en modern entegre tesislerinden biri konumunda. Şirket aynı zamanda Suudi Aramco’nun önemli müşterileri arasında yer alıyor.

Hengli, tekstilden oyuncağa kadar pek çok ürünün hammaddesi olan Saf Tereftalik Asit (PTA) üretiminde dünyanın en büyük tedarikçilerinden biri. Yaptırım kararı sonrası Asya’daki en az iki büyük petrokimya müşterisinin siparişlerini iptal ettiği bildirildi.

Dolardan çıkış ve yuan stratejisi

Hengli Petrochemical, Pazar günü yaptığı açıklamada ABD’nin iddialarını “asılsız” olarak nitelendirdi ve şu önlemleri paylaştı.

Şirket, operasyonlarını etkilenmeden sürdürebilmek için üç aydan fazla süreli ham petrol envanterine sahip olduğunu duyurdu.

Gelecekteki alımların ABD doları yerine Çin yuanı (CNY) üzerinden normalize edileceği belirtildi. Bu durum, küresel ticarette doların hakimiyetine yönelik yeni bir “de-dolarizasyon” örneği olarak kaydedildi.

Tekstilden sentetik elyafa, birçok dolaylı etkiler bekleniyor

Enerji uzmanları, yaptırımların etkisinin sadece petrolle sınırlı kalmayacağı uyarısında bulunuyor. Hengli’nin dolar bazlı ödeme sisteminden çıkarılması, Doğu Asya genelindeki yüzlerce kimyasal, sentetik elyaf ve tekstil üreticisinin ham madde tedarikinde aksamalara yol açabilir.

Bu durum, Orta Doğu’daki savaş nedeniyle sekiz haftadır yüksek seyreden maliyetlerin üzerine yeni bir “tedarik enflasyonu” ekleyebilir.