Genel sağlık sigortası düzenlemesi TBMM’den geçti

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda, Sıhhat Hizmetleri Temel Kanunu’na “Bilgi toplama, sürece ve paylaşma yetkisi” başlıklı yeni unsur eklenecek.

Buna nazaran de sıhhat hizmeti almak üzere, kamu ya da özel sıhhat kuruluşlarıyla sıhhat mesleği mensuplarına müract edenlerin, sıhhat hizmetinin gereği olarak vermek zorunda oldukları ya da kendilerine verilen hizmete ait şahsî dataları işlenebilecek.

Sağlık hizmetinin verilmesi, kamu sıhhatinin korunması, gözetici hekimlik, tıbbi teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerinin yürütülmesi ile sıhhat hizmetlerinin planlanması ve maliyetlerin hesaplanması hedefiyle Sağlık Bakanlığı, elde edilen verileri alarak işleyebilecek. Bu datalar, Ferdî Bilgilerin Korunması Kanunu’nda öngörülen koşullar dışında aktarılamayacak.

Toplanan ve işlenen ferdî bilgilere, ilgili şahısların kendilerinin ya da yetki verdikleri üçüncü bireylerin erişimlerini sağlayacak bir sistem kurulacak.

Kurulan sistemlerin güvenliği ve güvenilirliği ile ilgili standartlar, Ferdî Dataları Muhafaza Şurasının belirlediği unsurlara uygun olarak Bakanlıkça belirlenecek. Bakanlık, ilgili mevzuat uyarınca elde edilen ferdî sıhhat datalarının güvenliğinin sağlanması için gerekli önlemleri alacak. Bu hedefle, sistemde kayıtlı bilgilerin hangi vazifeli tarafından ne maksatla kullanıldığının denetlenmesine fırsat tanıyan bir güvenlik sistemi oluşturulacak.

Sağlık çalışanı istihdam eden kamu kurum ve kuruluşlarıyla özel hukuk hukukî bireyleri ve gerçek bireyler, istihdam ettiği işçisi ve işçi hareketlerini Bakanlığa bildirmekle yükümlü olacak.

Kişisel sıhhat bilgilerinin işlenmesi, güvenliği ile ilgili konular Bakanlıkça yürürlüğe konulan yönetmelikle düzenlenecek.

Kamu İhale Kanunu’ndaki değişiklikle, Genel Sıhhat sigortalısı ve bakmakla yükümlü oldukları bireyler için gerekli görülen, yurt içinden sağlanması mümkün olmayan beşeri tıbbi ürünler, Sağlık Bakanlığı onayı ile SGK tarafından yurt dışından temin edilerek hastalara ulaştırılacak.

Aile hekimliğine ait düzenlemeler geldi

Aile Hekimliği Kanunu’ndaki değişiklikle de yabancılara sunulan hizmetler, sertifikası olan aile doktorlarınca mesai dışında sunulan akupunktur ve fitoterapi ile özel maksatlı raporlardan Bakanlıkça belirlenenler hariç olmak üzere aile hekimliği hizmetleri bedelsiz olacak.

Aile hekimliği hizmetleri, acil haller hariç, haftada 40 stten az olmamak kaydıyla Bakanlıkça belirlenen kıstaslar çerçevesinde ilgili aile tabibinin talebi ve o yerin sıhhat yönetimince onaylanan çalışma stleri içinde yerine getirilecek.

Bakanlıkça tarifeleri belirlenen hizmetlerden tahsil edilecek gelirler kent sıhhat müdürlüklerinin döner sermaye işletmelerinde bu emelle açılacak hesaba yatırılacak. Bu hesapta toplanan gelirlerin, sıhhat hizmet sunumu için harcanma kriterleri, aile sıhhati merkezi masraflarında kullanılması da dahil aile tabibine ve aile sıhhati çalışanına dağıtılabilecek ölçüleri, dağıtım ve harcamaya ait öbür yol ve asıllar Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Bakanlıkça belirlenecek.

SGK ile bankaların, sigorta ve reasürans şirketlerinin, ticaret odalarının, sanayi odalarının, borsaların ya da bunların teşkil ettikleri birliklerin işçisi için kurulmuş bulunan sandıklarla bilgi paylaşımı yapılabilecek.

Prim indirim oranları

Kanunla, daha fazla klinik araştırma yapılmasına yönelik düzenlemeye gidilecek. Buna nazaran, Sıhhat Bakanlığınca müsaade ve onay verilen kamu hastaneleri ve devlet üniversitelerinde yapılan klinik araştırmaya katılan hastaların Anayasa ile teminat altına alınan toplumsal güvenlik ve sıhhat haklarının devamı, klinik araştırmalar sürecinde de sağlanacak.

Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’ndaki öteki bir değişiklikle, iştirak hissesi, ayakta tedavide doktor ve diş tabibi muayenesi için 20 lira olacak.

SGK, sıhhat hizmetlerindeki iştirak hissesini, birinci basamak sıhhat hizmeti sunucularından sevk edilenler için yarısına kadar azaltmaya yetkili olacak.

Özel bölüm patronlarının SGK’ye ödeyecekleri malullük, yaşlılık ve mevt sigortası primi için sağlanan 5 puanlık sigorta prim indirimi 4 puan olarak uygulanacak. Bu karar, kanunun yayımlandığı ayın başından itibaren uygulanacak.

İmalat bölümündeki iş yerlerine yönelik malullük, yaşlılık ve mevt sigortası priminden sağlanacak 5 puanlık indirim, 31 Aralık 2026’ya kadar devam edecek. Cumhurbaşkanı, bu süreyi 31 Aralık 2027’ye kadar uzatmaya yetkili olacak.

TBMM Genel Konseyinde kabul edilerek maddeleşen Toplumsal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Birtakım Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile söylediği kelam edilen mevzuatta değişikliğe gidiliyor. Buna nazaran, hizmet akdi ile bir ya da birden fazla patron tarafından çalıştırılan sigortalıların, 2008 yılı Ekim ayı öncesi periyoda ait aylık hesaplamalarında mevcut uygulama devam edecek.

Astsubay meslek yüksekokulları ve astsubay nasbedilmek üzere temel askerlik eğitimine tabi tutulan adaylar, polis nasbedilmek üzere polis meslek eğitim merkezlerinde polislik eğitimine tabi tutulan adaylar, Jandarma ve Kıyı Güvenlik Akademisi ile fakülte ve yüksekokullarda subay ve astsubay nasbedilmek üzere temel askerlik eğitimine tabi tutulan adaylara yetim aylığı bağlanabilecek ve bunların yetim aylıkları kesilmeyecek. Kanun kapsamda aylık alan yahut kararın yürürlüğe girdiği tarihten sonra aylığa hak kazanacak erkek çocuklara ikinci lisans ve yüksek lisans kayıtlarında aylık ödenecek.

Sigortalılığı 31 Aralık 2008 (dahil) tarihinden evvel başlayan, hizmet akdi ile bir ya da birden fazla patron tarafından çalıştırılan sigortalılardan çalışma gücü kayıp oranı yüzde 40 ila yüzde 49 olanlar 18 yıl sigortalılık mühleti ve 4 bin 100 gün prim ödemeleri, yüzde 50 ila yüzde 59 olanlar ise 16 yıl sigortalılık müddeti ve 3 bin 700 gün prim ödemeleri koşuluyla yaşlılık aylığından yararlanacak.

2008 yılı Ekim ayından evvel sigortalı olan engelliler için vergi indirim evrakı temel alınarak yürütülen emeklilik süreçlerinin, Kanun kapsamında çalışma gücü kaybına nazaran belirlenmesi ve tüm uygulamanın Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yürütülmesi amaçlanıyor. Yürürlük tarihinden evvel engelliliği nedeniyle vergi indiriminden yararlananlara mevcut aylıklarının ödenmesine devam edilecek; bunlardan denetim muayenesine tabi tutulanların yeni sağlık kurulu raporlarına nazaran çalışma gücü kayıp oranları, Gelir Yönetimi Başkanlığı Merkez Sağlık Kurulu yerine SGK sıhhat heyetlerince aylık bağlanmasına temel rapor tarihindeki yürürlükte olan tıbbi mevzuat da dikkate alınarak pahalandırılacak.

Zirt odalarının bildirim yükümlülükleri

Kanun, ziraî fliyette bulunan sigortalıların sigortalılık hizmetlerinin başlangıç ve sonlandırılması süreçlerinde zirt odalarının geçmiş periyotlarda üye kayıtlarını fiziki ortamda tutmaları ve bu üye kayıt bildirimlerinin il/ilçe zirt odalarınca kağıt ortamında yapılması sebebiyle bildirim yükümlülüklerine ait takip ve denetimlerde yaşanan zorlukların ortadan kaldırılması amaçlanıyor.

Buna nazaran, ziraî fliyetlerinin başlaması ve sonlanmasına ait olarak ilgili meslek kuruluşlarınca ilgili hususun yürürlük tarihinden evvelki mühletlere ilişkin bildirim yükümlülüklerinin, bu kararın yürürlük tarihinden evvel yasal müddeti dışında yerine getirilmiş olması ya da kararın yürürlük tarihinden itibaren 6 ay içinde yerine getirilmesi durumunda idari para cezası uygulanmayacak. Bu yükümlülükler için kararın yürürlük tarihinden evvel uygulanan idari para cezaları, katılaşıp kesinleşmediğine bakılmaksızın terkin edilecek fakat tahsil edilmiş fiyatlar ret ve iade ya da mahsup edilmeyecek.

İmalat kesiminde fliyet gösteren iş yerlerine, aylık muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin yasal müddetinde verilmesi, primlerin yasal müddetinde ödenmesi, Türkiye genelinde SGK’ye prim borcunun bulunmaması, borcu varsa da yapılandırılmış/tecil ve taksitlendirilmiş olması ile nizamlı ödenmesi, kayıt dışı sigortalı çalıştırılmaması, geçersiz sigortalı bildiriminde bulunulmaması gibisi koşullarla Kuruma ödeyecekleri sigorta primlerinden malullük, yaşlılık ve vefat sigortası priminden 5 puanlık indirim sağlanacak. Bu uygulama, 31 Aralık 2026’ya kadar devam edecek. Cumhurbaşkanı, bu kararın uygulanma mühletini 31 Aralık 2027’ye kadar uzatmaya yetkili olacak.

Bu karar, kanunun yayımlandığı ayın başından itibaren uygulanacak.