Zirt GM Çakar: 2025’te düşmesi beklenen faizler sektörün net faiz marjına olumlu katkı yapar

Programın şu ana kadarki çıktılarının, enflasyon beklentilerinde güzelleşme, finansal istikrarın güçlenmesi, ekonomik itimat endeksinde artış, büyümede olağanlaşma ile iç ve dış talebin istikrarlı katkı vermeye başlaması, rezerv görünümünde düzgünleşme, rating artışları ve risk priminde düşüş gibisi alanlarda kendini gösterdiğine işaret eden Çakar, sıkı para siyaseti uygulamaları ve mali disiplini önceleyen adımların, fiyat istikrarı gayesi doğrultusunda tesirli bir biçimde devreye alındığını vurguladı.

Alpaslan Çakar, iç talebin yavaşlamasıyla birlikte iktisatta büyüme dinamiklerinde yapısal değişikliklerin beklendiğini söz ederek, şunları söyledi:

“İhracat, önümüzdeki devirde büyüme kompozisyonunda daha belirleyici bir rol üstlenecek. Tarım, güç, imalat ve sanayi gibisi stratejik dalların iktisattaki yükünün artacağı öngörülmektedir. Bu alanlara yönelik teşvik ve yatırımlar, sürdürülebilir büyümeyi destekleyecektir. İç talepteki yavaşlamayla birlikte bireylerin ve kurumların tasarruf eğiliminin artması, finans dalında kaynak arzını artırarak, yatırımların uzun vadeli finansmanını destekleyecek.”

Türkiye’nin temel ekonomik gelişim alanlarında sergilediği güçlü performansla yabancı yatırımcı ilgisinin arttığını belirten Alpaslan Çakar, portföy yatırımlarındaki artışın yanı sıra bankacılık dalı ve firmaların yurt dışından finansmana erişimde başarılı bir yıl geçirdiğini tabir etti.

Çakar, 2024’te gerçekleşen olumlu gelişmelerle, gelecek aylara ait enflasyon beklentilerinde de çok değerli derecede düzgünleşme görmeye başladıklarını ve fiyat istikrarının tesisine yönelik müspet beklentilerin toplumun tüm bölümlerine yayıldığını vurguladı.

Banka bilançolarındaki TL hissesinin çok kıymetli ölçüde arttığını ve dolarizasyonda önemli bir gerileme gördüklerini lisana getiren Çakar, “Bu süreçte bankacılık dalı üzerindeki sorumluluğun farkında olarak çok değerli bir performans gösterdi ve programın gerçek ve aktif çalışmasına yönelik çok kıymetli katkılar sağladı. 2024’te, uygulanan para siyasetini takviye veren nitelikte birtakım makro ihtiyati tedbirlerin ve likidite idaresine ait önlemlerin siyaset uygulayıcıları tarafından kullanıldığını gördük. Bu önlemler, fonlama maliyetinin artırılması suretiyle; TL’ye dönüşüm, kredi büyüme suratı ve kredi kompozisyonunun denetimi ile muhakkak bölümlerin desteklenmesini sağladı. Krediler daha fazla oranda, imalat sanayiine, üretime, yatırıma, ihracata ve istihdam artışı sağlayan kesimlere yönlendirildi.” diye konuştu.

“Krediler hakikat yönetilmekte, kredi kalitesi yüksek”

Alpaslan Çakar, bölümün 2024 yılında da istikrarlı ve sağlıklı bilanço yapısını sürdürdüğüne dikkati çekti.

Sektörün aralık ayı sayılarına ait bilgiler veren Çakar, şunları söyledi:

“Bankacılık dalının toplam etkinlerinin ulusal gelire oranı yüzde 76 düzeyine ulaşmış olup, faal büyüklüğümüz 31 trilyon lirayı aştı. Aktiflerimizin yüzde 62’si, kaynaklarımızın ise yüzde 60’ı TL cinsinden gerçekleşerek bölüm bilançosunda TL’nin yükü artmaya devam etti. Ana fonlama kaynağımız olan mevduat toplamı 18,6 trilyon liraya ulaşarak bilançodaki hissesi yaklaşık yüzde 60 düzeyine geldi. Toplam kredi hacmi 15 trilyon TL civarında olup etkinler içindeki hissesi yüzde 51 düzeyindedir.”

Alpaslan Çakar, seçici kredi siyasetine değinerek, son yıllarda imalat endüstrisinin hissesinin 6 puan, tarım dalının hissesinin 3 puan arttığını ve imalat endüstrisi başta olmak üzere döviz kazandıran ve istihdama katkı sunan bölümler öncülüğünde kredi büyümesinin devamını beklediklerini anlattı.

Kredilerin yanlışsız yönetildiğini ve kredi kalitesinin yüksek olduğunu bildiren Çakar, şunları kaydetti:

“Tahsili gecikmiş alacak oranı yüzde 1,9 olarak gerçekleşti. Son periyotta ferdi kredilerde hudutlu bir artış olsa da faal kalitesinin idaresi açısından çok değerli bir risk öngörmüyoruz. Genel olarak bakıldığında dalda hayli ihtiyatlı bir karşılık siyaseti uygulamakta olup, sıkıntılı krediler için yüzde 75, ikinci kümedeki krediler için yüzde 32 oranında karşılık ayrıldı.”

“Bankacılıkta bilanço ve temel kalemlerdeki artış beklentisi yüzde 30 civarında”

Alpaslan Çakar, 2025 yılında, daha sağlıklı ve sürdürülebilir büyümeye gerçek yol almaya devam edeceklerine dikkati çekti.

Yeni yıla ait beklentilerini anlatan Çakar, “2025 yılında, makro dengelerin daha da sağlıklı olacağı beklentisi ile bankaların performansının gerçek olarak güzelleşeceğini varsayım ediyoruz. Enflasyonist baskılar biraz daha azalırken ve faiz oranları düşerken, devam eden jeopolitik risklerin, memleketler arası ticarette sonlandırıcı yaklaşımların ve düzenlemelerdeki sadeleşmenin seyri belirleyici olacak. Bankalar, iktisatta dengelenme devam ederken sürdürülebilir büyümeye takviye olmak ve performans kriterlerini yakalamak için uğraş göstereceklerdir.” biçimde konuştu.

Çakar, bankacılıkta bilanço ve temel kalemlerdeki artış beklentisinin yüzde 30 civarında olduğunu, 2025’te düşmesi beklenen faizlerin vade uyumsuzluğu çerçevesinde dalın net faiz marjına olumlu katkı yapacağını, net faiz gelirinin artacağını, fiyat kurul gelirlerinin karlılığı desteklemeye devam edeceğini söyledi.

“Sektörde yeşil finansmana ayrılan kredi oranının artırılması gerektiği açıktır”

Bankacılık kesiminin net sıfır emisyon maksadı doğrultusunda yeşil dönüşüm planlarını devreye almasının sürdürülebilir bir iktisat inşa etme uğraşlarında çok kıymetli bir adım olduğuna dikkati çeken Çakar, “Sektörde yeşil finansmana ayrılan kredi oranının artırılması gerektiği açıktır.” dedi.

Alpaslan Çakar, yeşil dönüşümün teşvik edilmesi için “yeşil varlık oranı” hesaplanması uygulamasının, bu dönüşümü hızlandıracak tesirli bir araç olabileceğini söz ederek, söylediği kelam edilen uygulamanın sırf bankacılık kesiminde değil, tıpkı vakitte yeşil yatırımları artırmaya yönelik siyasetlerin etkinliğinde de çok kıymetli bir rol oynayacağını tabir etti.

2025’te dijitalleşmenin bölüm stratejilerinin merkezinde yer almaya devam edeceğini vurgulayan Çakar, dijital bankacılık eserleri, yapay zeka dayanaklı tahliller ve blok zincir tabanlı yenilikçi finansman araçlarıyla müşteri tecrübesinin daha da ileri taşınacağını belirtti.

Çakar, şahsa özel eser ve hizmet arzı ile ödeme sistemlerinde yapısal değişimin devam edeceğini tabir ederek, şu bilgileri paylaştı:

“Taşınabilir ferdî aygıtlar ve biyometrik teyitler kullanılarak yapılan süreçler daha da artacak. İnsan faktörünün verimliliğini artıracak halde, yapay zeka ve yeni eserler finans alanında daha fazla kullanılacak. Bankalar ile yeni hizmet sağlayıcı şirketler ortasında hem rekabet hem iş birliği daha güçlü hale gelecek. Açık bankacılık süreçleri genişleyecek. Ülkemizin önündeki fırsatların farkındayız. Ekonomimiz büyüdükçe ve geliştikçe bankalarımız ve finansal dalımız büyümeye ve güçlenmeye devam edecek. Öngörülerimizdeki güzelleşme geleceğe daha ümitli bakmamızı sağlıyor. Her vakit olduğu gibisi ülkemize, en düzgün formda hizmet etmenin uğraşı içinde olacağız.”