Çin’den ‘daha adil ve eşit küresel yönetim’ çağrısı

İşbirliği, istikrar, açıklık ve inovasyon vurgusu

Şi, G20’nin, işbirliği, istikrar, açıklık ve inovasyonla karakterize olan bir dünya iktisadını oluşturabilmesi için gerekli koşullara da konuşmasında yer verdi.

Devlet Başkanı Şi Cinping, işbirliğiyle karakterize olan bir dünya iktisadının inşası için global iktisat idaresini güzelleştirmesi, açık, kapsayıcı ve ayrımcı olmayan bir milletlerarası ekonomik işbirliği ortamını ortaya çıkartması gerektiğini belirtti. G20’nin istikrarla karakterize olan bir dünya iktisadını inşası için de global finans idaresini güzelleştirmesi gerektiğini söz eden Şi, gelişmekte olan ülkelerin global finans kurumlarındaki sesinin ve temsilinin artırılması, bu bağlamda Dünya Bankasının pay hissesini gözden geçirmesi ve Milletlerarası Para Fonunun (IMF) kota paylaşımı düzenlemesini hayata geçirmesi gerektiğine işaret etti.

Şi, G20’nin açıklık ile karakterize olan bir dünya iktisadını inşası için global ticaret idaresini güzelleştirmesi gerektiğine dikkati çekerek, Dünya Ticaret Örgütünün (DTÖ) reforme edilmesi, ekonomik meselelerin politikleştirilmesine son verilmesi, global piyasanın bütünlüğünü kaybetmesini önleyerek daha eşit, kapsayıcı ve yapan sanayi ve tedarik zincirlerinin inşa edilmesi davetinde bulundu.

G20’nin inovasyonla karakterize olan bir dünya iktisadını inşası için global dijital idaresi güzelleştirmesi gerektiğini vurgulayan Şi, dijital dönüşüme öncülük ederek dijital iktisat ile gerçek iktisadın derin bütünleşmesini sağlaması gerektiğinin altını çizdi.

Şi, yükselen teknolojilerde ortak kural koyma pratiğinin geliştirilerek, yapay zeka alanında milletlerarası işbirliği ve ortak idare ile bu teknolojilerin herkesin yararına olmasının temin edilmesi gerektiğini lisana getirdi.

Global ekoloji idaresi

G20’nin etraf dostu bir dünya iktisadını inşası için global ekoloji idaresini güzelleştirmesi gerektiğini kaydeden Şi, etraf alanında ortak ancak farklılaşan misyonlar unsurunun kabul edilmesi ve gelişmiş ülkelerin gelişmekte olanlara gerekli finansman, teknoloji ve kapasite geliştirme yardımını sağlaması gerektiğini vurguladı.

Şi, iklim değişikliği konusunda Paris İklim Mutabakatı ile biyoçeşitlilik alanında Kunming-Montreal Global Biyoçeşitlilik Çerçevesi kararlarının tümüyle uygulanması davetinde bulundu.

Çin’in yeşil altyapı, yeşil nakliyat, yeşil güç ve yeşil madencilik alanlarında tüm milletlerarası taraflarla işbirliğine hazır olduğunu söz eden Şi, gelişmekte olan ülkelere elinden gelen takviyesi vereceğini belirtti.

Krizlerin tahlilinde BMGK’ya daha geniş rol

Şi, global güvenlik idaresinin global idarenin çok değerli bir modülü ve ögesi olduğunun altını çizerek G20’nin Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulunun (BMGK) krizlerin barışçı tahlilinde daha geniş bir rol üstlenmesini desteklemesi gerektiğini vurguladı.

Ukrayna krizine siyasi tahlil bulunması gerektiğini lisana getiren Şi, Gazze’deki akınlara en erken vakitte son verilmesi, bölgedeki insani krizin hafifletilmesi ve savaş sonrası yine inşa için dayanak sağlanması ve iki devletli tahlille Filistin’in yasal ulusal haklarının iade edilmesi gerektiğini yineledi.