Fahiş fiyat ve stokçuluk cezalarını içeren kanun teklifi TBMM Kurulu’nda

TBMM Genel Heyetinde, fahiş fiyat artışı ve stokçuluk cezalarının artırılmasını da içeren Türk Ticaret Kanunu ile Kimi Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi’nin 7 hususu daha kabul edildi.

Teklifin kabul edilen maddelerine göre, Rekabet Kurulu, başlattığı soruşturmaları, soruşturmaya başlanması kararının verildiği tarihten itibaren 15 gün içinde ilgili taraflara bildirecek. Şura, bu bildirim yazısı ile birlikte tezlerin tipi ve niteliği hakkında kâfi bilgiyi ilgili taraflara gönderecek. Böylelikle hem tarafların daha aktif savunma yapabilmesine imkan sağlanması hem de soruşturma süreçlerinin daha seri ilerlemesi amaçlanıyor.

Taraflara yazılı savunmalarını soruşturma raporunun bildiriminden itibaren 30 gün içinde Heyete göndermeleri bildirim edilecek. Haklı münasebetler sunulması halinde bu müddet bir sefere mahsus olmak üzere ve en çok bir katına kadar uzatılabilecek. Soruşturmayı yürütmekle görevlendirilenler, gelen yazılı savunmalar sonucunda soruşturma raporundaki görüşlerinde bir değişiklik olması halinde 15 gün içinde yazılı görüşlerini tüm Şura üyeleri ile ilgili taraflara bildirecek. Taraflar 30 gün içinde bu görüşe yanıt verebilecek.

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu’nda değişiklik yapılacak.

Buna nazaran, eser senetleri ve alivre kontratlara ait süreçlerde, dönem ile bedelin ödenmesi, alıcı ve satıcının başka yükümlülüklerinin eser ihtisas borsalarında alım satımına aracılık edenlerce ya da takas ve saklama hizmeti aldıkları kuruluşlarca yerine getirilmesi, alım satımın tescili ve alım satıma ait öbür konular yasa ve ilgili mevzuat kararlarına uygun olarak eser ihtisas borsası tarafından yürütülecek.

Ürün ihtisas borsasının ya da eser ihtisas borsası tarafından takas merkezi olarak yetkilendirilen kuruluşun takas süreçlerinde mali sorumluluğu, tesis edecekleri limitler dahilinde ve alınacak teminatlar ile garanti fonu varlıklarıyla hudutlu olacak.

Ürün ihtisas borsalarında gerçekleştirilen süreçlerden doğan yükümlülüklerin yerine getirilmesini sağlamak ve ziyanların tazmini için alınacak teminatların ve oluşturulabilecek garanti fonunun kuruluşu, işletimi, kullanımı ve iştirakçilerine ait yol ve asıllar, Ticaret Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek. Düzenlenen teminatlar ve garanti fonundaki varlıklar tevdi hedefleri dışında kullanılamayacak, üçüncü bireylere devredilemeyecek, kamu alacakları için olsa dahi haczedilemeyecek, rehin edilemeyecek, iflas masasına dahil edilemeyecek ve üzerlerine ihtiyati önlem konulamayacak.

Ürün senetleri ve alivre kontratların eser ihtisas borsalarında alım satımına aracılık edilmesine, aracıların yetkilendirilmesi ile bu yetkinin askıya alınması ve iptaline, aracıların nezaret ve kontrolüne, eser senetleri ve alivre mukaveleler üzerindeki aracılık hizmetlerine dair öbür süreçlere müşterinin verdiği yetkiye bağlı olarak müşteri hesaplarındaki nakit alacak bakiyelerinin nemalandırılmasına ait adap ve asıllar Bakanlık ve Sermaye Piyasası Konseyinin birlikte çıkaracağı yönetmeliklerle düzenlenecek.

Tarım Eserleri Lisanslı Depoculuk Kanunu’nda yapılan değişikliğe nazaran, lisansı askıya alınan işletmeler, askıda kalınan günler için depo kira fiyatı talep edemeyecek.

Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğünün lisanslı depolarda depolanan eserleri için tahakkuk eden ve aylık devirlerde lisanslı depo işletmelerine ödenen depolama fiyatları askı mühleti boyunca ödenmeyecek. Bu unsur, düzenlemenin yayımı tarihinden itibaren 6 ay sonra yürürlüğe girecek.

– Lisanslı depoculukta idari para cezaları

Tarım Eserleri Lisanslı Depoculuk Kanunu’nda değişiklik yapılarak, cezaların aktifliği ile caydırıcılığının artırılması amacıyla kimi fiillere yeni cezai yaptırımlar getirilecek ve idari para cezaları artırılacak.

Buna nazaran, lisanslı depoculuk fiyat tarifesinde belirlenenin üzerinde ya da fiyat tarifesinde yer almayan hizmetler için fiyat talep ve tahsil eden yahut eser teslimi sırasında mevzuata karşıt halde eser ölçüsünden kesinti yapan, yasanın “teşhir” kararına alışılmamış hareket eden, eser senedinin ilgili yönetmeliğinde düzenlenen içerik, form ve koruma kaidelerine uymayan lisanslı depo işletmelerine 200 bin liradan 1 milyon liraya kadar idari para cezası kesilecek.

Teslim yükümlülüğü düzenlenmiş ve iptal edilmemiş eser senedinin temsil ettiği tarım eserinin tümü ya da bir kısmı için öbür bir eser senedi düzenlenememesi, teslim yükümlülüğü, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının ikaz ve idari önlemlerine karşın verilen müddette kanuna ve ilgili yönetmeliklere alışılmamış yahut eksik konuların giderilmemesinin de ortalarında bulunduğu kararlara muhalif hareket eden lisanslı depo işletmelerine 200 bin liradan 1 milyon liraya kadar idari para cezası verilecek.

Analiz ve sınıflandırma süreci yapılmadan eserin depoya kabul edilmesi ya da depodan çıkarılması, tartım makbuzunun ilgili yönetmelikte belirlenen kaideleri taşımaması, alet ve ekipmanların kalibrasyonunun yahut periyodik denetimlerinin yapılmadan kullanılması, koruma koşullarına uyulmaması nedeniyle eseri temsil eden elektronik eser senedinde belirtilen sınıf ve kalite ile depoda bulunan eserlerin sınıf ve kalitesi ortasında farklılık tespit edilmesi durumlarında, bu fiilleri gerçekleştiren lisanslı depo işletmelerine her bir karşıtlık için 200 bin lira idari para cezası uygulanacak.

Şahit numune alınmaması ve ilgili yönetmelikte belirlenen müddet boyunca saklanmaması, tahlil ve sınıflandırma dokümanının ilgili yönetmelikte belirlenen kaideleri taşımaması, laboratuvarda yer alan alet ve ekipmanların kalibrasyonunun yahut periyodik denetimlerinin yapılmadan kullanılması, şahit numune ile bu numunenin temsil ettiği eserin tahlil ve sınıflandırma evrakının farklı olması, tahlil esnasında tutulan kayıtlardaki pahalar ile tahlil ve sınıflandırma evrakındaki pahaların farklı olması durumlarında bu fiilleri gerçekleştiren yetkili sınıflandırıcılara her bir karşıtlık için 200 bin lira idari para cezası kesilecek.

Yetkili sınıflandırıcılık fiyat tarifesinde belirlenenin üzerinde ya da fiyat tarifesinde yer almayan hizmetler için fiyat talep ve tahsil eden yahut ilgili karara karşıt hareket eden yetkili sınıflandırıcılara 200 bin liradan 1 milyon liraya kadar idari para cezası verilecek.

İdari para cezalarının verilmesini gerektiren karşıtlığın bir takvim yılı içinde tekrarı halinde her bir tekrar için bir evvelki cezanın iki katı idari para cezası uygulanacak.

– Kapalı pazar yerlerinin kullanımında tahsis usulü

Teklif ile Zerzevat ve Meyveler ile Kâfi Arz ve Talep Derinliği Bulunan Öbür Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’da da değişiklik yapılıyor.

Düzenlemeye nazaran, kapalı pazar yerlerindeki satış yerleri ve öbür yerlerin, pazarcılara yüksek fiyatlarla kiralanmasına neden olan sonlu birebir hak yoluyla kiralama yordamı kaldırılıyor. Pazar yerlerinde bulunan satış yerleri sadece tahsis yöntemiyle kullandırılarak pazarcıların maliyetlerinin azaltılması amaçlanıyor.

Ayrıca teklifle, kapalı pazar yerlerindeki satış yerlerinin sonlu tıpkı hak tekniğiyle pazarcılık mesleğinden olmayan öbür bireylere verilmesi sonucu pazarcıların maliyetlerinin artmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

Teklifin 7 unsurunun kabul edilmesinin akabinde TBMM Başkanvekili Celal Adan, birleşime orta verdi. Ortanın akabinde kurulun yerini almaması üzerine Adan, birleşimi bugün st 14.00’te toplanmak üzere kapattı.