Doğalgazın LNG olarak pazarlanması için teklif

AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan teklifle, Maden Kanunu’nda değişiklik yapılıyor. Buna nazaran, Ulusal Maden Kaynak ve Rezerv Raporlama Kurulu (UMREK) koduna nazaran raporlama zaruriliği yalnızca “IV. Grup” maden işletme ruhsatları açısından devam edecek. Böylelikle bunun haricindeki maden kümeleri açısından bu mecburilik ve mevcut taksir yaptırımı kaldırılıyor.

Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, Kanun kararlarına nazaran arama ruhsatı alarak bulduğu madenler için UMREK Koduna nazaran rapor hazırlama kaidesi aranmaksızın MTA tarafından hazırlanan raporlar ile buluculuk hakkını kazanacak.

Kıyı Kanunu’nda yapılan değişikliğe nazaran, içme-kullanma suyu temin edilen rezervuarlar ve sulak alanlar ile Kanun kapsamında kalan kıyı ve kıyı şeritleri hariç olmak üzere denizler, baraj gölleri, yapay göller ve olağan göllerin Güç ve Alışılmış Kaynaklar Bakanlığınca yenilenebilir güç kaynak alanı olarak ilan edilen alanlarında imar planı yapılmaksızın yenilenebilir güç üretim santralleri kurulabilecek.

İçme-kullanma suyu temin edilen rezervuarlar ve sulak alanlar ile yasa kapsamında kalan kıyı ve kıyı şeritleri hariç olmak üzere baraj gölleri, yapay göller ve alışılmış göllerde imar planı yapılmaksızın Elektrik Piyasası Kanunu’na nazaran hidrolik kaynaklara dayalı önlisans ya da üretim lisansı sahibi hükmî bireyler tarafından yenilenebilir güç kaynağına dayalı birden çok kaynaklı üretim tesisi kurulması mümkün olacak.

Ayrıca söylediği kelam edilen alanlarda Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne ya da sulama birliklerine ilişkin ziraî sulama gayeli tesislerin elektrik gereksinimlerini karşılamak maksadıyla Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ya da Genel Müdürlüğün müsaadesiyle sulama birlikleri tarafından yenilenebilir güç kaynaklarına dayalı lisanssız elektrik üretim tesisi kurulabilecek.

Doğalgazın sıvılaştırılması tarifi eklendi

Doğal Gaz Piyasası Kanunu’na “doğalgazın sıvılaştırılması” tarifi eklenerek, Türkiye’nin doğalgazda ticaret merkezi olma maksatları çerçevesinde hem yerli üretim doğalgazın hem de farklı kaynaklardan ithal edilen ya da ithal edilecek doğalgazların ülkede sıvılaştırılarak dünya piyasalarına LNG olarak pazarlanabilmesi hedefleniyor.

Yüzen LNG tesislerinin işletilmesi ve yer değişikliği kapsamında sağlanacak istisnalar, Güç ve Doğal Kaynaklar Bakanlığının görüşü alınarak Güç Piyasası Düzenleme Konseyi (EPDK) tarafından bu düzenleme uyarınca yayımlanan yöntem ve temellere nazaran belirlenecek.

Mevcut depolama tesisleri, mevcut tesislerdeki kapasite artışları ya da yeni yapılacak tesisler, kullanım oranları ve/veya rekabet şartları dikkate alınarak düzenlemenin sisteme erişime ait kararlarından Güç ve Alışılmış Kaynaklar Bakanlığının görüşü alınarak Konsey kararı ile belli müddet muaf tutulabilecek. Depolama şirketleri verecekleri hizmetlere ait ünite bedelleri ve tesis kapasitelerini yayımlamak zorunda olacak.

Yurt içinde üretilen ve/veya ithal edilen doğalgazın sıvılaştırılarak yurt dışına ihraç edilmesi yahut yurt içinde yine satışı amacıyla kurulacak sıvılaştırma tesislerini işletecek hukuksal şahısların Konseyden lisans almaları gerekecek.

Doğalgaz sıvılaştırma lisansı müracaatında bulunan hukuksal bireylerin teknik ve ekonomik güce sahip olmaları ve yönetmeliklerde belirtilen öteki kaideleri taşımaları zarurî olacak. Sıvılaştırma tesislerinde yürütülen fliyetler depolama fliyeti olarak sayılmayacak. Sıvılaştırma tesisi işletmecileri fliyet gösterdikleri tesislerin ilgili standartlara ve teknik kriterlere nazaran yapılması ve işletilmesinden sorumlu olacak. Sıvılaştırma tesislerinde yürütülecek fliyetlere ait yordam ve asıllar Bakanlık görüşü alınarak Konsey tarafından belirlenecek.

YEKA yarışları bakanlık tarafından belirlenecek

Yenilenebilir Güç Kaynaklarının Elektrik Gücü Üretimi Maksatlı Kullanımına Ait Kanun’da yapılan değişiklikle, Yenilenebilir Güç Kaynak Alanı (YEKA) müsabakalarına ait yol ve temeller, ilgili yarış şartnamesinde Güç ve Alışılmış Kaynaklar Bakanlığı tarafından belirlenecek. Yarış sonucunda oluşan fiyat ve/veya bedel, yarış şartnamesinde belirlenecek mühlet boyunca YEK Destekleme Sistemi kapsamında pahalandırılacak.

10 yıllık mühletini bitiren lisanssız üretim fliyeti kapsamındaki tesisler, talep halinde ve lisans alma bedeli ile lisans mühleti boyunca elektrik piyasasında oluşan stlik piyasa takas fiyatını, tesis tipi bazında uygulanan şimdiki YEK Destekleme Düzeneği fiyatından fazla olması halinde ortadaki fiyat farkının YEK Destekleme Sistemine katkı bedeli olarak ödeyerek lisanslı üretim fliyetine geçebilecek.

Bu kapsamdaki müracaatlar için uygulanacak lisans alma bedeli, lisans müddeti ve lisanslı üretim fliyetine geçilmesine ait öbür konular EPDK tarafından ayrıyeten belirlenecek.

Lisanssız üretime devam edecek üretim tesislerinde üretilecek ihtiyaç fazlası elektrik gücü için, elektrik piyasasında oluşan piyasa takas fiyatını geçmemek üzere uygulanacak fiyat ve uygulamaya ait yordam ve asıllar Cumhurbaşkanı tarafından belirlenecek.

Destek bedeli 15 milyon lirayı geçmeyecek

Enerji Verimliliği Kanunu’na “başvuru sahibi”, “spesifik güç tüketimi” ve “karbon yoğunluğu” tarifleri ekleniyor.

Enerji verimliliği projelerinin desteklenmesi, güç ve/veya karbon yoğunluğunun ya da spesifik güç tüketimin azaltılmasıyla ilgili uygulamalara yönelik yöntem ve asıllar belirleniyor. Buna nazaran, güç verimliliğini artırmak amacıyla hazırlanan projeler, Bakanlık tarafından 15 milyon lirayı geçmemek kaydıyla bedellerinin en fazla yüzde 30 oranında desteklenecek. Bu kapsamdaki dayanaklar hibe ya da faiz takviyesi formunda verilecek. Dayanak bedeli her yıl, bir evvelki yıla ait ilan edilen tekrar değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılacak.

Enerji ve/veya karbon yoğunluğunu ya da spesifik güç tüketimini Bakanlığın belirlediği kriterler çerçevesinde azaltan müracaat sahiplerine, ödenek imkanları göz önüne alınmak ve 10 milyon lirayı geçmemek kaydıyla, kriterlerde belirlenen yıla ilişkin güç sarfiyatının en fazla yüzde 30’u oranında takviye ödemesi yapılacak. Takviye bedeli her yıl, bir evvelki yıla ait ilan edilen yine değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılacak.

Enerji verimliliği projelerinin ve güç ve/veya karbon yoğunluğunu ya da spesifik güç tüketimini azaltan müracaat sahiplerinin desteklenmesi ile ilgili yol ve asıllar Bakanlık tarafından yönetmelikle düzenlenecek. Bakanlık tarafından güç verimliliği takviyelerine ait iş ve süreçlerde mevzuat ile belirlenen kararlara alışılmamış davranılması, uydurma ya da muhteviyatı prestijiyle aldatıcı doküman düzenlenmesi ya da kullanılması, yanlış ve aldatıcı bilgi verilmesi ya da rastgele bir usulsüzlük tespit edilmesi halinde, müracaat ve/veya proje sahiplerine ödenen dayanaklar, ödeme tarihinden itibaren belirlenen oranda hesaplanarak faiz ile birlikte bir ay içinde ödenmesi istenecek.

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, güç verimliliğinin artırılması ile yeni ve yenilenebilir güç kaynaklarından yararlanılmasına yönelik araştırma ve geliştirme projelerini öncelikle destekleyecek. Bu projelerin yönlendirilmesinde ve değerlendirilmesinde Bakanlığın görüşü alınacak.

Kamu kaynaklarının tasarrufuyla yatırımların artırılması hedefleniyor

Elektrik Piyasası Kanunu’nda yapılan değişiklikle inanılmaz hal kararı alınan ya da genel hayata tesirli afet bölgesi olarak kabul edilen yerlerde, elektrik hizmetlerinin kesintisiz olarak karşılanabilmesi için süreksiz periyodik elektrik gücü talepleri Şura kararı ile belirlenen adap ve temeller çerçevesinde karşılanabilecek.

Elektrik dağıtım tesisleri ve/veya nakil çizgilerine ait irtifak alanı, en düşük yaklaşım arası, iletkenin salınım arası ve direkler ortası uzaklık dikkate alınarak ilgili mevzuata nazaran belirlenecek. Böylelikle fahiş kamulaştırma bedelleri belirlenmesinin önüne geçilmesi ve kamu kaynaklarının tasarrufuyla yatırımların artırılması hedefleniyor.

Yenilenebilir güç kaynak alanları müsabakaları sonucunda imzalanan kontratlar nedeniyle hak kazanılmış olanlar hariç, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten evvel mevcut olan üretim lisanslarını, önlisanslarını, lisans müracaatlarını sona erdirmek ve ya şurası güç düşümü suretiyle tadil etmek isteyen hükmî bireylerin 2 ay içerisinde Kuruma başvurmaları halinde müracaatları sonlandırılarak ya da tadil edilerek Kuruma sundukları teminatları kısmen/tamamen iade edilecek.

Söz konusu yarışlar sonucunda imzalanmış kontratlarını iptal etmek isteyen hukuksal şahısların düzenlemenin yürürlüğe girmesinin akabinde iki ay içerisinde Bakanlığa başvurmaları halinde tüm hak ve yükümlülükleri sona erecek, müracaatları sonlandırılacak, Bakanlığa ve Kuruma sunduğu teminatları iade edilecek.

Nükleer Düzenleme Kanunu’nda yapılan değişiklikle, nükleer husus taşıyan kişinin talebi, nükleer tesis işletenin muvafakati ve Nükleer Düzenleme Kurumunun onay tarafındaki kararıyla taşıyıcının sorumlu olabilmesine fırsat tanınıyor. Buna nazaran, işleten, nükleer unsurların taşınmasına ait sigorta yaptırma ya da teminat gösterme yükümlülüğünü Kurumun onaylaması koşuluyla taşıyıcıya devredebilecek. Yükümlülüğü devralan taşıyıcı, düzenleme kapsamında işleten olarak sorumlu olacak.