AB dondurulmuş Rus varlıklarını yeniden gündeme aldı

İsveç Dışişleri Bakanı Maria Malmer Stenergard, Polonya Dışişleri Bakanı Radoslaw Sikorski, Hollanda Dışişleri Bakanı Tom Berendsen ve İspanya Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares Bueno, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ile AB Dönem Başkanı olan İrlanda’nın Dışişleri Bakanı Helen McEntee’ye ortak imzalı mektup gönderdi.

Mektupta, AB’nin Ukrayna’nın kendisini savunabilmesi konusunda daha önemli rol üstlendiği, bu kapsamda alınan 2026-2027 döneminde Ukrayna’ya 90 milyar euroluk kredi sağlanması kararının önemli bir adım olduğu anımsatıldı.

Ukrayna’nın kısa ve uzun vadede daha fazla mali desteğe ihtiyaç duyduğu ifade edilen mektupta, “Rusya’nın dondurulmuş varlıklarından Ukrayna yararına nasıl daha fazla faydalanabileceğimiz konusuna yeniden dönmenin zamanının geldiğine inanıyoruz” ifadesi kullanıldı.

Mektupta, AB’nin Rus varlıklarını kullanarak Moskova’nın Ukrayna’da yol açtığı yıkımın bedelini ödemesini sağlayabileceği ve böylece Avrupalı vergi mükelleflerinin üzerindeki yükün azaltılabileceği belirtildi.

Dondurulmuş varlıkların kullanımının Ukrayna’ya desteğin devamını sağlayacağı kaydedilen mektupta, bunun Rusya üzerindeki baskıyı da artıracağına işaret edildi.

Mektupta, AB Komisyonunun teknik uzmanlarının üye ülkelerle yakın istişare içinde dondurulmuş Rus varlıklarının Ukrayna yararına kullanılmasına yönelik yeni seçenekleri incelemesi talebi yer aldı.

Geliştirilecek yöntemlerde mali ve ekonomik risklerin bütün AB ülkeleri tarafından paylaşılması gerektiğine işaret edilen mektupta, olası yöntemlerin uluslararası hukuka uygunluğunun değerlendirilmesi istendi.

Mektupta, bu konunun kapsamlı bir teknik analizin ardından yeniden ele alınması gerektiği belirtilerek, 1-2 Eylül’de İrlanda’da düzenlenecek AB dışişleri bakanlarının gayriresmi toplantısının dondurulmuş Rus varlıklarının kullanımını yeniden gündeme getirmek için uygun bir fırsat olduğu ifade edildi.

Dondurulmuş varlıklar süreci

Şubat 2022’de başlayan Rusya-Ukrayna Savaşı’nın ardından uygulanan AB yaptırımları kapsamında Rusya Merkez Bankasına ait varlıklar dondurulmuştu.

AB’deki dondurulmuş Rus varlıklarının önemli bölümü Brüksel merkezli menkul kıymet takas ve saklama kuruluşu Euroclear’da tutuluyor.

AB Komisyonu daha önce Rusya’nın dondurulmuş varlıklarının Ukrayna’ya sağlanacak krediye teminat olarak kullanılması seçeneği üzerinde çalışmıştı.

Belçika Başbakanı Bart De Wever ise yaklaşık 185 milyar avroluk kısmı ülkesindeki Euroclear’da bulunan Rus varlıklarının Ukrayna’ya sağlanacak kredi için kullanılabilmesi konusunda, olası hukuki ve mali risklerin AB ülkeleri arasında paylaşılması, ortak hareket edilmesi ve sağlam bir yasal dayanak oluşturulması gerektiğini savunmuştu.

Belçika’nın çekincelerinin giderilememesinin ardından AB ülkeleri Ukrayna’ya ortak borçlanma yoluyla 90 milyar euro kaynak sağlamaya karar vermişti.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de bu hafta ülkesinin savunma bütçesinde bu yıl yaklaşık 23 milyar euroluk açık oluşabileceğini açıklayarak ek mali destek talebinde bulunmuştu.